مضمون‌سازی با اصطلاحات خوشنویسی درمثنوی سلسله‌الذّهب (هفت‌ اورنگ جامی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز- ایران.

2 دانشجوی دکترای گروه زبان و ادبیّات فارسی واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 گروه زبان و ادبیّات فارسی واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
چکیده

چکیده مضمون سازی و تعبیرهای شاعرانه، از ویژگی های مهمّ شعر فارسی به شمار می رود. در این شگرد، شاعر میان عناصر دور از هم و به ظاهر بی ارتباط، پیوند ایجاد می کند که از رهگذر شباهت‌ها، مجاورت‌ها و تضادها، مشارکت درکارکرد، مجانست و قراردادهای ادبی به دست می آید. در زمان حیات عبدالرّحمان جامی سبک جدید خاصّی در نظم فارسی به وجود نیامده بود و آثار به جا مانده از آن دوره، عموماً حاکی از تقلید از آثار بزرگان پیشین بوده است. با وجود این جامی در اثر ارزشمند خود، هفت اورنگ، مضامین تازه ای را با اصطلاحات خوشنویسی ساخته است و این هنر او تاکنون بررسی نشده است. مقالة حاضر مضمون آفرینی با اصطلاحات خوشنویسی را در مثنوی اوّل هفت اورنگ جامی(سلسله الذّهب) تحلیل می کند. مضامّین دل انگیزی که نشان می دهد که در جهان شعر جامی، عناصر ناسازگار در سلک اصطلاحات خوشنویسی با همراهی آرایه های ادبی و عناصر صورخیال، مضمون های ظریف آفریده می شود. در این پژوهش به شیوة توصیفی- تحلیلی است، پس از فراهم آوردن چارچوب نظری، ابیات این مثنوی بر اساس آن تحلیل گردیده است.