تحلیل سبکی غزلهای کاتبی نیشابوری
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز – ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز – ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
چکیده
چکیده کاتبی نیشابوری یکی از بزرگترین شاعران قرن نهم در عصری زندگی میکرد که تقلید و نظیرهگویی از ویژگیهای بارز آن بود. اکثر شاعران این دوره مضامین شاعران پیشین را با کمترین خلاقیّت تکرار میکردند. هدف این پژوهش یافتن پاسخ به این پرسشهاست که: آیا کاتبی نیشابوری نیز در غزل بدون هیچ ابتکاری راه شاعران معاصر خود را در پیش گرفته و از شاعران دورههای قبلی تقلید کرده است؟ به طور کلّی سبک او در غزلهایش چه ویژگیهایی دارد؟ در این مقاله غزلهای کاتبی از سه دیدگاه زبانی، ادبی و فکری و با روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای بررسی شده است. بر اساس یافتههای این تحقیق، کاتبی دست کم در غزلهایش تا حدّ زیادی از تقلید دور مانده و نوآوریهای زیادی دارد. از جمله او به نکتهیابی، مضمون آفرینی، حسن تعلیل، اسلوب معادله و از نظر فکری غمپرستی که از ویژگیهای سبک هندی محسوب میشوند، بیش از دیگر شاعران قرن نهم توجّه کرده که با استناد به این ویژگیها میتوان او را یکی از پیشروان سبک هندی نامید. با این حال از دیدگاه زبانی و ادبی، بعضی از ویژگیهای سبک عراقی و خراسانی نیز در غزلهای کاتبی مشهود است.
