بررسی عوارض ناشی از شیمی درمانی در بیماران مبتلا به سرطان‌های گوارشی در یک بیمارستان آموزشی

نویسندگان

1 گروه هماتولوژی و انکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 مرکز تحقیقات سرطان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

5 استادیار گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

6 دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22038/mjms.2018.11560
چکیده

مقدمه عوارض جانبی دارویی یکی از مهم­ترین مشکلات در بیماران بستری در بیمارستان می­باشد که خصوصا در بیماران مبتلا به سرطان معمول­تر و مشکل­ساز تر است. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی عوارض جانبی ناشی از شیمی درمانی در بیماران مبتلا به سرطان­های معده و کولورکتال در یک بیمارستان آموزشی است. روش کار این مطالعه­ی توصیفی از مردادماه  تا دی ماه 1395 روی بیماران دریافت کننده رژیم شیمی درمانی سرطان معده و کولورکتال در بخش شیمی­درمانی سرپایی بیمارستان امام رضا (ع) مشهد انجام شد. در طول دریافت شیمی­درمانی هرگونه عارضه­ی جانبی  از لحاظ علت، شدت و قابل پیشگیری بودن ارزیابی شد. نتایج 54 بیمار مبتلا به سرطان معده و 67 بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال وارد مطالعه شدند. درمجموع 431 عارضه­ی جانبی مشاهده شد (249 مورد سرطان معده و 182 مورد سرطان کولورکتال)که شایع­ترین عوارض به ترتیب گوارشی و عصبی بود. در بیماران مبتلا به سرطان معده، عارضه تهوع و استفراغ به طور معنادار در بیماران دریافت کننده رژیم اپی­روبیسین+ اگزالی­پلاتین+کپسیتابین و عارضه نوروپاتی، اسهال، درد شکمی، و ضعف عضلانی در دریافت کنندگان رژیم لوکوورین+ فلورواوراسیل+ اگزالی­پلاتین  شایع‎تر بود و در بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال تنها عارضه­ی نوروپاتی در بیماران دریافت کننده­ی رژیم لوکوورین+ فلورواوراسیل+ اگزالی­پلاتین-4  شایع­تر بود. نتیجه ­گیری بیماران تحت شیمی­درمانی با شدت بیشتری در معرض بروز عوارض جانبی هستند که بسیاری از این موارد قابل پیشگیری و مدیریت هستند و بنابراین پایش منظم عوارض و اقدام به موقع می­تواند در جلوگیری و مدیریت آن یاری­رسان باشد و هزینه­ها و عوارض ناشی از آن را کاهش دهد.