تأثیر ویژگیهای اجتماعی- اقتصادی بر نگرش و اطلاعیابی کشاورزان جهت پذیرش و بهکارگیری سیستمهای آبیاری تحت فشار در استان لرستان
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد.
2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس.
doi
چکیده
در این تحقیق، نگرش و میزان دسترسی کشاورزان به اطلاعات فنی در پذیرش و به کارگیری سیستم های آبیاری تحت فشار مورد مطالعه قرار گرفت. جامعه آماری این تحقیق 220 نفر از کشاورزان استان لرستان بود که این سیستم ها را در مزارع خود به کارگرفته اند. نمونه مورد مطالعه شامل 140 نفر از کشاورزان مزبور است که به شیوه نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. این تحقیق از نوع توصیفی – همبستگی است که به روش پیمایشی با استفاده از پرسش نامه و مصاحبه انجام گردید. روایی ظاهری و محتوایی پرسش نامه با استفاده از پانل کارشناسان متشکل از اساتید گروه کشاورزی دانشگاه آزاد خرم آباد به دست آمد. پرسش نامه آزمون میدانی شده و با استفاده از نرم افزار SPSS ضریب کرونباخ آلفا برای گویه های نگرش و میزان دسترسی به اطلاعات فنی 84% به دست آمد. نتایج محاسبه همبستگی نشان داد که بین متغیر نگرش کشاورزان در پذیرش سیستم های آبیاری تحت فشار و متغیرهای میزان مالکیت اراضی آبی، اراضی تحت پوشش سیستم، افزایش قیمت آب، نوع برنامه های آموزشی و موانع ایجاد سیستم ها رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. به علاوه بین متغیر میزان دسترسی به اطلاعات فنی و متغیرهای سطح سواد، شغل اصلی، عملکرد، عوامل مؤثر در به کارگیری سیستم ها، برگزاری برنامه های آموزشی، بازدیدهای مروج، برنامه های اجرا شده مروج و موانع ایجاد سیستم ها رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. نتایج رگرسیون چند متغیره گام به گام نشان داد که متغیرهای مالکیت اراضی آبی، اراضی تحت پوشش سیستم، افزایش قیمت آب و موانع ایجاد سیستم ها 3/48% تغییرات نگرش کشاورزان در پذیرش سیستم های آبیاری تحت فشار را تبیین می کنند. هم چنین این رگرسیون نشان داد که متغیرهای سطح سواد، عملکرد، عوامل مؤثر در به کارگیری سیستم ها و موانع ایجاد سیستم ها 1/43 % تغییرات میزان دسترسی به اطلاعات فنی در به کارگیری این روش ها را تبیین می کنند. از اینرو لازم است ویژگی های اجتماعی، اقتصادی و حرفه ای کشاورزان در هر منطقه تجزیه و تحلیل شده و جهت پذیرش و توسعه به کارگیری فناوری های آبیاری برنامه های آموزشی و تخصصی سودمند طراحی و اجرا گردند.