واکاوی وجوه اشتراک و افتراق «اقدامات مجرمانة مشترک» و «سردستگی گروه مجرمانه»

نویسندگان

1 استاد دانشکده حقوق دانشکاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکترای

doi
10.52547/lawresearch.23.89.59
چکیده

چکیده دکترین "اقدامات مجرمانة مشترک" یکی از اَشکال بحث‌برانگیز مسؤولیت کیفری در قلمرو حقوق کیفری بین‌المللی به شمار می‌رود که در پرتو آراء دیوان کیفری بین‌المللی برای یوگسلاوی سابق، شکل گرفته و قوام یافته است و متعاقب آن، از سوی این دیوان و نیز دیوان کیفری بین‌المللی برای رواندا، مکرراً مورد استناد قرار گرفته است. از سوی دیگر، در حقوق کیفری ایران نیز "سردستگی گروه مجرمانه"، با مشخصه‌های فعلی، بی‌تردید یکی از نوآوری‌های قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 محسوب می‌شود که در مادة 130 آن تبلور یافته است. در این نوشتار، تلاش شده است تا با تطبیق و مقایسة مختصات این دو مفهومِ مشابه اما متمایز از یکدیگر، مهمترین وجوه اشتراک و افتراق این دو نهاد حقوقی – که یکی نشأت گرفته از حقوق کیفری بین‌المللی و دیگری زاییدة حقوق کیفری ایران است - تبیین گردد تا از رهگذر آن، امکان رفع خلاءهای احتمالی موجود در قانون فعلی فراهم شود. واژگان کلیدی: اقدامات مجرمانة مشترک، گروه مجرمانه، سردستگی، مشارکت، معاونت.