تأثیر رژیم های کم آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه و تعیین بهترین شاخص ارزیابی تحمل به خشکی سه رقم گندم نان

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق

2 دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان.

3 دانشیار مؤسسه ثبت و گواهی نهال و بذر تهران.

4 استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان.

doi
چکیده

به منظور بررسی تأثیر رژیم های آبیاریبر عملکرد و اجزای عملکرد دانه و شاخص های مقاومت به خشکی در سه رقم گندم نان (Triticum aestivum L.)، آزمایشی در سال های زراعی 84-1383 و 85 - 1384 در مزرعه دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان به صورت کرت های خرد شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار به اجرا درآمد. کرت های اصلی شامل زمان آبیاری (آبیاری پس از70 ،90 و110 میلی متر تبخیر تجمعی از تشک تبخیر کلاس A) و کرت های فرعی شامل ارقام گندم (مهدوی، قدس و بک کراس روشن) بودند. تیمارهای آبیاری پس از 70 و90 میلی متر تبخیر تجمعی، از نظر اکثر صفات اندازه گیری شده عملکرد و اجزای عملکرد دانه تفاوت معنی داری نداشتند. افزایش فاصله آبیاری از 90 به 110 میلی متر تبخیر تجمعی سبب کاهش معنی دار عملکرد دانه و اجزای آن شد، اما بر راندمان مصرف آب تأثیری نداشت. ارقام آزمایشی از نظر تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه و عملکرد دانه تفاوت معنی داری با یکدیگر داشتند، به طوری که ارقام قدس و بک کراس روشن به ترتیب دارای بیشترین و کمترین تعداد دانه در سنبله و هم چنین دارای کمترین و بیشترین وزن هزار دانه و عملکرد دانه بودند. بر اساس شاخص های حساسیت و تحمل به تنش، رقم قدس از پایداری عملکرد بالاتری برخوردار بود.بر اساس نتایج این بررسی، در شرایط مشابه با مطالعه حاضر می توان گندم را پس از 90 میلی متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A آبیاری نمود که در این صورت ضمن 22 درصد صرفه جویی در آب آبیاری مصرفی، عملکرد دانه نزدیک به تیمار 70 میلی متر تبخیر تجمعی حاصل می شود.