گیاهان میزبان کرم ساقه‌خوار برنجChilo suppressalis Walker (Lepidoptera: Pyralidae) و شناسایی گونه‌های Chilo spp. در استان مازندران

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات فارس.

2 استادیار گروه حشره شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری.

4 استادیار حشره شناسی گروه کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری.

5 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات برنج کشور، آمل، مازندران.

doi
چکیده

با توجه به اهمیت شناسایی دقیق آفات کلیدی و گیاهان میزبان آن‌ها در یک منطقه به منظور کنترل موفقیت‌آمیز آفات، فون ساقه‌خوارهای جنس Chilo Zincken, 1817 (Lepidoptera: Pyralidae) و گیاهان میزبان آن ها در مازندران مورد بررسی قرار گرفت. چهار گونه ساقه‌خوار شامل C. partellus Swinhoe، C. phragmitellus Hubner، C. suppressalis Walker و C. sacchariphagus indicus (Kapur) جمع‌آوری شدند که گونه‌ اخیر برای فون ایران گزارش جدیدی می‌باشد. بر اساس بررسی‌های انجام شده در رابطه با شناسایی گیاهان میزبان کرم ساقه‌خوار برنج (Chilo suppressalis Walker) به عنوان یکی از آفات کلیدی برنج در شمال ایران، هفده گونه‌ گیاهی از هفت خانواده‌ Amarantaceae، Compositae، Cruciferae، Cyperaceae، Poaceae، Sparganiaceae و Typhaceae به عنوان میزبان‌های لاروهای زمستان‌گذران کرم ساقه‌خوار برنج از مناطق مختلف مازندران جمع‌آوری و شناسایی شدند که در این میان دو گیاه ترب وحشی (Raphanus raphanistram) و گندیل (Eleusine indica) برای اولین بار در ایران به عنوان میزبان‌های C. suppressalis معرفی می‌شوند. نمونه‌برداری‌ها نشان داد که بیشترین تعداد میزبان‌های جمع‌آوری شده در خانواده‌ Poaceae قرار دارند. هم چنین لاروهای زمستان‌گذران کرم ساقه‌خوار برنج به ترتیب گیاهان توق (Xanthium pensylvanicum)، تاج‌خروس و اشکنه (Amaranthus albus و Amaranthus retroflexus) و قیاق (Sorghum halopensae) را بیشتر از سایر میزبان‌ها جهت زمستان‌گذرانی ترجیح دادند.