تحلیلی معناشناختی از امنیت در قرآن کریم مبتنی بر نظریه استعارههای جهتی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.30513/qd.2021.508.1112چکیده
«امنیت» یکی از ضروریترین نیازهای جوامع انسانی است که به طور گسترده مورد توجه قرآن کریم قرار گرفته است. هرچند جمعی از قرآنپژوهان در صدد بحث از آموزههای امنیتیِ این کتاب مقدس برآمدهاند، اما مرور آثارشان نشان میدهد که غالباً همت خود را صرف آیاتی کردهاند که به طور مستقیم به مدیریت ترسها و نگرانیهای دنیوی انسان بازمیگردند؛ نظیر آیه 60 سوره مبارکه انفال. این در حالی است که بخش عظیمی از آموزههای قرآنی در باب امنیت، نه در قالب استخدام الفاظ در حقیقت معانی، که در قالب استفاده از زبان استعاره برای مفهومپردازیهای بدیع شکل گرفته است. به منظور بررسی این زبان استعاری، در پژوهش حاضر کوشش میشود از رویکرد معناشناسی شناختی بهره برده شود و نقش جهات ششگانه در ساخت استعارههای مفهومی از امنیت/ ناامنی مورد مطالعه قرار گیرد. این پژوهش نشان میدهد که در زبان قرآن کریم، امنیت در قالب جهتنماهای بالا و پیش و راست بازنمود زبانی مییابد، حال آنکه ناامنی در قالب جهتنماهای پایین و پس و چپ مفهومسازی میشود.
