تحلیل ویژگیهای سبکی غزلیّات ظهوری ترشیزی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس فاطمه الزّهرا، تبریز، ایران.
doi
چکیده
چکیده ظهوری ترشیزی یکی از شاعران توانای سبک هندی در سده های دهم و یازدهم هجری است که در زبان و ادبیّات فارسی گمنام مانده است. وی به اقتضای ذهن نیرومند و خیال نازک اندیش خود، توانست اشعاری بسیار نغز و استوار با معانی و مضامین نو و نکته های دیریاب بیافریند. این شاعر نکته سنج عهد صفوی، با به کارگیری تشبیهات و استعارات بدیع، معنی آفرینی کرده و ترکیبات و عباراتی نوین را به شیوه ای موشکافانه به کار می گرفته است. هدف اصلی این پژوهش پاسخ دادن به این سوال است که مهمّ ترین ویژگی های سبکی ظهوری از نظر زبانی، نحوی، ادبی و فکری کدامند؟ نتایج پژوهش، نشان داد که تازه گویی و مبالغه در تخیّل سبب شده که فهم برخی از ابیات وی با دشواری همراه گردد و در برخی موارد نارسایی لفظ و معنی دیده شود و نیز چون شاعر سعی در ایجاد تصاویر نو و مضامین پیچیده دارد، استعاره ها و تشبیهات بدیع و نامکرّر در شعرش نمود فراوان یافته است. کاربرد تمثیل، اسلوب معادله، مراعات نظیر، تلمیح، پارادکس و مضامین و ترکیبات تازه در دیوان غزلیّاتش بسامد بالایی دارد.