بررسی امکان تغییر فسفر قابل جذب خاکهای آهکی و اثر آن بر عملکرد ذرت
نویسندگان
1 فارغ التحصیل دوره دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.
2 استادیار مؤسسه تحقیقات خاک و آب.
3 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات.
4 استادیار مؤسسه تحقیقات خاک و آب.
5 دانشیار مؤسسه تحقیقات ثبت، کنترل و گواهی بذر.
6 کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه تربیت مدرس.
doi
چکیده
اسیدیته بالای خاکها در اکثر مناطق زیر کشت ذرت در ایران موجب کاهش دسترسی گیاه به عناصر غذایی خصوصاً فسفر میگردد. کاربرد گوگرد و اکسایش آن با کاهش موضعی اسیدیته خاک، میتواند باعث افزایش قابلیت جذب فسفر در خاکهای آهکی شود. منابع ارزان قیمت فسفر، مانند خاکفسفات و کمپوست امروزه درکشاورزی بسیار مورد توجه قرار گرفته و میتوانند به منظور افزایش فسفر قابل جذب خاک و برطرف کردن نیاز گیاه مؤثر واقع شوند. در تحقیق حاضر به منظور بررسی تأثیر تغییر اسیدیته بخشی از خاک و افزایش فسفر روی عملکرد ذرت رقم سینگل کراس 301، آزمایشی با تیمارهای مختلف شامل خاکفسفات (آپاتیت)، ریز جانداران حل کننده فسفات، گوگرد تلقیحشده با باکتریهای اکساینده گوگرد و کمپوست انجام گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار و چهار عامل: باکتری حل کننده فسفات در دو سطح (شاهد و باکتری Bacillus megaterium)، آپاتیت در دو سطح (صفر و یک تن در هکتار)، مواد آلی در دو سطح (صفر و ده تن در هکتار) و گوگرد تلقیحشده با باکتریهای تیو باسیلوسThiobacillus sp. در دو سطح (صفر و چهار تن در هکتار) در مزرعه تحقیقاتی موسسه خاک و آب (مشکین دشت کرج) انجام گردید. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین عملکرد دانه (9600 کیلوگرم در هکتار) در تیمار حاوی کمپوست و باکتری باسیلوس به دست آمد. عملکرد دانه در تیمارهایی که آپاتیت در آن ها به تنهایی مصرف شده بود (6937 کیلوگرم در هکتار) به طور معنیداری کمتر از شاهد (7700 کیلوگرم در هکتار) بود. استفاده از آپاتیت، نه تنها فسفر محلول خاک را افزایش نداد، بلکه با اسیدیته بالا (8/8) بر خصوصیات خاک و رشد گیاه در خاکهای قلیایی اثر منفی داشت. بر اساس نتایج این تحقیق کاربرد باکتری باسیلوس مگاتریوم و کمپوست با افزایش دسترسی ذرت به عناصر غذایی مانند فسفر باعث افزایش عملکرد شده و قابل توصیه میباشد.