«کیفیت هنری سازههای بلاغی، در اثری نویافته از فتحالله عارف»
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران.
2 دانشجوی دکترای گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان- ایران.
doi
چکیده
چکیده آنچه موضوع این پژوهش است، بررسی و تعیین کیفیّت کاربرد شگردهای علوم معانی، بیان و بدیع و نقد آنها در اثری نویافته از فتح الله عارف، شاعر قرن دهم و شاهنامهچی دربار سلیمان قانونی است. از ویژگیهایی که یک اثر ادبی را از دیگر آثار متمایز می کند، نوع بهرهگیری از سازههای بلاغی است که توسّط نویسنده به شکل های گوناگون به تصویر کشیده می شود. با توجّه به نوع حماسی این منظومه، عارف میکوشد شعرش را از سرودههای دیگر شاعران بویژه شاهنامۀ فردوسی ممتاز و یا اثری همتراز آن خلق کند. در مباحث بلاغی گاه با توفیق همراه بوده و گاه به درازدامنی انجامیده است. برجستهترین شگردهای بلاغی عارف در این اثر، بیان حسّی در توصیف صحنهها و انتخاب مشبهٌبه از فضایی متفاوت است. عارف در یک بیت ضمن طرح عبارات کنایی، به شکل غیرمنتظرهای از دیگر ویژگی ممدوح و موصوف پرده برمیدارد. بیان همراه با تحکّم و استفهام در چکیدۀ براعت استهلال، از شگردهای بارز و موفّق اوست.
