بررسی و تحلیل جایگاه ایالات متحده آمریکا در قدرت نرم علم و فناوری
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 نویسنده مسئول: دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.27834743/ASS.2018.1048چکیده
اگر قدرت نرم معادل جذابیت تلقی گردد، این جذابیت بسته به گفتمانهای مختلف از منابع متنوعی ریشه میگیرد؛ یکی از منابع فوق ظرفیت علم و فناوری است. اهمیت این حوزه بهاندازهای است که برخی از کشورها از جمله ایالات متحده سرمایهگذاری عظیمی را در آن صورت داده و سیاستهای قدرت نرم خود را با تمرکز بر علم و فناوری عملیاتی میسازند. در همین خصوص پژوهش کنونی با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر کتابخانهای و تحقیقات میدانی در نظر دارد به این مسئله بپردازد که ایالات متحده چگونه از ظرفیت علم و فناوری جهت اعمال قدرت نرم بهرهبرداری میکند و در قدرت نرم علم و فناوری جهان از چه جایگاهی برخوردار است؟ ازاینرو، در بخش نخست با استناد به منابع معتبر کتابخانهای اقدامات ایالات متحده در استفاده از ظرفیت علم و فناوری با رویکرد قدرت نرم مورد تحلیل قرار میگیرد؛ سپس با مراجعه به کتب، مقالات علمی، گزارشها سازمانهای بینالمللی و... مهمترین متغیرهای مؤثر بر قدرت نرم با ماهیت علم و فناوری در قالب 11 شاخص مفهومی و 46 متغیر عملیاتی گردآوری و تدوین شده است. در بخش مطالعه میدانی و برای تعیین وزن شاخصها و متغیرها، پرسشنامهای به دو زبان فارسی و انگلیسی طراحی و در اختیار 550 نفر از کارشناسان قدرت نرم قرار گرفت. سپس با پیگیریهای فراوان، نظرات 194 نفر از پژوهشگران 33 کشور جهان دریافت و مورد تحلیل قرار گرفت و مدل سنجش قدرت نرم علم و فناوری تدوین گشت. در نهایت بر اساس مدل مزبور، جایگاه قدرت نرم ایالات متحده با محوریت علم و فناوری مشخص گردید.