بررسی اثر مهاری پروبیوتیک های منتخب بر رشد پاتوژنهای باکتریایی دریایی در محیط آزمایشگاهی
نویسندگان
1 گروه فرآوری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست ، دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی گرگان، گرگان، ایران
2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده بهداشت آبزیان دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران
4 گروه بهداشت، دانشکده بهداشت آبزیان دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایران
5 گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست ، دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی گرگان، گرگان، ایران
6 گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست ، دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی گرگان، گرگان، ایران
doi
10.48311/jfst.2025.27589چکیده
پروبیوتیکها به عنوان میکروارگانیسمهای زنده، نقش مهمی در ایجاد تعادل میکروبی و کاهش رشد باکتریهای فساد مواد غذایی دارند. سوپرناتانت حاصل از رشد پروبیوتیکها حاوی ترکیبات زیست فعال نظیر اسیدهای آلی، پراکسید هیدروژن و باکتریوسینها است که میتواند به عنوان جایگزینی طبیعی برای مواد نگهدارنده شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد. هدف این پزوهش بررسی اثر مهاری سوپرناتانت سویههای پروبیوتیک شامل Lactobacillus acidophilus، Pediococcus acidilactici، Lactobacillus rhamnosus، Bacillus licheniformis، Entrococcus faecium، Lactobacillus buchneri، Bacillus subtilis، Lactobacillus plantarum و Bacillus coagulans بر رشد باکتریهای پاتوژن شامل Bacillus cereus، Pseudomonas aeruginosa، Escherichia coli، Staphylococcus aureus، Listeria monocytogenes، Salmonella typhimurium و Proteus mirabilis در شرایط آزمایشگاهی بود. برای ارزیابی فعالیت ضدمیکروبی، سوپرناتانت سویههای پروبیوتیک استخراج و به روش میکروپلیت 96 خانهای علیه پاتوژنها آزمون شد. میزان رشد باکتریها بر اساس جذب نوری در طول موج 600 نانومتر سنجش و درصد مهار رشد محاسبه گردید. یافتهها نشان داد سوپرناتانتهای حاصل از Lactobacillus acidophilus، Pediococcus acidilactici و Lactobacillus rhamnosus بیشترین درصد مهار رشد را در مقایسه با سایر سویهها نشان دادند. این نتایج بیانگر توانایی ترکیبات ترشحی پروبیوتیکها در مهار رشد پاتوژنهای عامل فساد و بهبود ماندگاری مواد غذایی است. نتایج این پژوهش حاکی از پتانسیل بالای برخی پروبیوتیکها در تولید ترکیبات زیست فعال با خاصیت ضدمیکروبی و کاربرد آنها به عنوان جایگزینی طبیعی برای نگهدارندههای شیمیایی در صنایع غذایی است. پیشنهاد میشود در پژوهشهای آینده پایداری سوپرناتانتها در شرایط فرآوری و نگهداری مواد غذایی، مکانیسم دقیق ترکیبات ضدمیکروبی و همچنین امکان استفاده در مقیاس صنعتی و بستهبندی فعال بررسی گردد.