بررسی بازنویسی و بازآفرینی تلمیحات اساطیری- تاریخی پیش از اسلام در دیوان خاقانی و پنجگنج نظامی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
doi
چکیده
چکیده نظامی و خاقانی به عنوان دو شاعر شاخص سبک آذربایجانی به سبب علاقة ممدوحان به شاهان اساطیری و تاریخی و دلبستگی شخصی به داستانهای کهن ایران باستان به صورت چشمگیری از تلمیحات اساطیری- تاریخی ایرانی پیش از اسلام در اشعار خویش استفاده کردهاند. در این مقاله، به منظور نشاندادن این امر، به بررسی و تحلیل چگونگی به کارگیری تلمیحات اساطیری- تاریخی ایرانی پیش از اسلام در دیوان خاقانی و پنجگنج نظامی و مقایسة دخل و تصرّفات هر یک از آنها در تلمیحات پرداخته شده است. نگارندگان در این نوشتار که به روش توصیفی- تحلیلی نوشته شده است، مشخّص کردهاند که خاقانی با هنرنمایی خاصّ خویش که در قالب ترکیبات واژگانی یا زیباییشناسی ادبی یا دقت در مضامین ابیات ایجاد کرده، در هفت مورد به بازنویسی تلمیحات دیوانش دست زده است و از طرفی، نظامی نیز داستانهای شیرین، فرهاد و بهرام گور را نسبت به آثار پیش از خود به نوعی بازآفرینی کرده است.
