تحلیل گزیدهای از اشعار سیاسی ـ اخلاقیِ فیلیس ویتلی شاعر آفریقایی ـ آمریکایی براساس نظریة استدلالورزی استفن. ای. تولمین
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران.
2 دانشجوی دکترای گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار ، ایران.
doi
چکیده
چکیده استدلال ورزی، از فرض ها یا مقدّمه به عنوان گزاره های معلوم و حقیقی برای نشان دادن گزارههای نو استفاده می شود. این فرایند، به ویژه در حیطة اخلاق و مذهب، ممکن است اندیشه ها، عقاید، و جهانبینیِ مخاطب را چنان تحت تأثیر قرار دهد که شخص به ناچار در جهت اصلاح آنها قدم برمیدارد. استفن. ای. تولمین، فیلسوف مشهور قرن بیستم، صاحب نظریّة استدلالورزی، استدلالات موجود را در شش مؤلفة ادّعا، داده ها، برهان، پشتوانۀ برهان، ردیّه و شاخص های قطعیّتِ کلام تقسیم بندی کرده است. چنین نظریة اقناعی را میتوان در شعر فیلیس ویتلی(1784م)؛ اشاره کرد. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل و واکاویِ استدلالی و مضمونی چند قطعۀ سیاسی ـ اخلاقی برگزیده از اشعار شاعر فوق براساس نظریّۀ فوق، صورت گرفته است. در این مقاله سعی شده به این پرسش ها پاسخ داده شود: ویتلی در قالب اشعار سیاسی ـ اجتماعی منتخب چه ادّعاها و یا توصیه هایی و چه برهان ها و پشتوانه هایی را برای اقناعِ مخاطب و تأییدِ دعاوی خود استفاده کرده است؟ شاخص های قطعیّت به کار رفته در داده ها، دعاوی و برهان ها کدام اند و تأثیرهای ممکن و محتمل آنها بر لحن و کلام شاعر چیست؟ نتایج حاصل از این مقاله عبارتنداز: در قطعة الف، دعاوی، نژادپرستی و برهان ها، وراثت، درقطعة ب، دعاوی: آزادی، امیدبخشی، نام نیک و برهان ها: سیاست و جهانبینی، در قطعة ج، دعاوی: امیدبخشی، خداشناسی، عدالتگستری و برهان ها: جهانبینی و اخلاق اجتماعی، در قطعة چهارم، دعاوی: خداشناسی، پیروی از عالم، پرهیز از گناه و برهان ها: جهانبینی عقیدتی، اخلاق شخصی و اخلاق علمآموزی می باشد.
