ارزیابی تنوع ژنتیکی در لاین های پیشرفته کلزای زمستانه
نویسندگان
1 استادیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر کرج
2 استاد اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
3 فرهیخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
4 استادیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر کرج
doi
چکیده
به منظور بررسی تنوع ژنتیکی، شناسایی و نیز انتخاب لاین های برتر کلزا، تعداد 20 لاین پیشرفته در آزمایشی به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار برای صفات عملکرد و اجزای عملکرد در مزرعه موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال زراعی 88-1387 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین لاین ها برای تعداد روز تا گلدهی، پایان گلدهی و رسیدگی، طول دوره گلدهی، طول ساقه اصلی، ارتفاع اولین شاخه فرعی، طول خورجین اصلی، وزن هزار دانه، درصد روغن، عملکرد دانه و روغن، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، تعداد خورجین در شاخههای فرعی و بوته اختلاف معنی داری وجود دارد. برآورد وراثت پذیری عمومی نشان داد که تعداد روز تا آغاز گلدهی و رسیدگی و وزن هزار دانه به ترتیب با مقدار 27/98، 52/92 و 73/91 گرم دارای بیشترین مقدار وراثت پذیری عمومی بودند تعداد خورجین در شاخه های فرعی و بوته به ترتیب با 13/23 و 72/16 بیشترین ضریب تغییرات ژنوتیپی را نشان دادند. مقایسه میانگین عملکرد دانه نشان داد که لاین های شماره 1، 9 و رقم شاهد زرفام به ترتیب با 49/3، 34/3 و13/3 تن در هکتار بالاترین عملکرد را داشتند. عملکرد روغن در سطح احتمال 1% همبستگی مثبت و معنی دار، درصد روغن همبستگی مثبت و معنیدار در سطح احتمال 1% و طول خورجین فرعی همبستگی منفی و معنی دار در سطح احتمال10% با عملکرد دانه داشتند. تجزیه خوشه ای ژنوتیپ های مورد مقایسه را به سه گروه متمایز دستهبندی نمود. یکی از این گروه ها در برگیرنده لاین های پرمحصول بود که از آن می توان برای انتخاب لاین هایی با عملکرد بالا در برنامه های بهنژادی بهره برداری نمود.