تحلیل و گاهنگاری نسبی سنگنگارههای نویافته زاگرس مرکزی (مطالعه موردی: دورود)
نویسندگان
doi
https://doi.org/10.82101/AOI.2025.1197988چکیده
انسانها در به تصویردرآوردن زندگی و فعالیتهای روزمره، باورها و اعتقادات خود نقوشی را بر روی دیوارغارها و صخرهها به تصویر درآوردهاند. سنگنگارهها مهمترین شواهدی هستند که ما در مطالعه سبک زندگی، ریشههای هنری و فرهنگی انسانها در دست داریم. هدف این پژوهش برمبنای شناسایی و تحلیل سنگ نگارههای نویافته استان لرستان شهرستان دورود، مطالعه تطبیقی با دیگرسنگ نگارههای یافته شده در زاگرس مرکزی، نمادشناسی و گاهنگاری نسبی نقوش میباشد. یافتههای پژوهش از طریق بررسیهای میدانی، شناسایی و مستندنگاری شدهاند. سپس تمامی نقوش طراحی قرار گرفته و با استفاده از مطالعات کتابخانهای به تحلیل و تطبیق نقوش و گاهنگاری نسبی محوطههای نویافته پرداخته شده است. سنگنگارههای نویافته شهرستان دورود در چهار روستای چوبدر، شرشر، زاغه و سرنجه شناسایی شدهاند. نتایج پژوهش نشان میدهد این نقوش در ادوار مختلف پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی ایجاد شده و قابل مقایسه با سنگنگارههای زاگرس مرکزی (بروجرد لرستان، گلپایگان اصفهان، کوهدشت لرستان) هستند. نقوش به ترتیب فراوانی اجرا به ترتیب شامل نقش بزکوهی، نقوش انسانی، اسب، شتر و ابزارآلات میباشند. نگارهها به صورت ساده، استرلیزه و نیمرخ و شاخهای سهبعدی ایجاد شدهاند. با توجه به بررسیهای انجام شده، نگارههای یافته شده درسه سایت چوبدر،زاغه و سرنجه با تکنیک کوبشی و درروستای شرشر به صورت سایشی خلق شدهاند و ابزارهای که در ایجاد این نگارهها به کار برده شده فلزی وسنگی بودهاند.