فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر با هدف توصیف نمونه‌های بارز فرهنگی پهلوانان ایران‌زمین در قرون هفتم، هشتم و نهم هجری قمری انجام شده است. این پژوهش از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی بوده و به شیوه اسنادی، با تکیه بر نوشته‌های موجود در منابع اولیه و کتب تاریخی، انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق، پهلوانان قرون هفتم تا نهم هجری قمری هستند که افزون بر پهلوانی و ورزش، در ویژگی‌هایی خاص الگو و زبانزد روزگار خود بوده‌اند. این پهلوانان عبارت‌اند از: علیشاه بمی، پوریای ولی، فیله همدانی، درویش محمد، اسد کرمانی، عبدالرزاق بیهقی، محمد ابوسعید، محمد مالانی و مفرد قلندر. به عنوان نمونه، پهلوان اسد کرمانی در دینداری، عیاری و شجاعت نمونه بارز آن زمان بوده و همچنین رهبری قیام و نهضت سربداران را بر عهده داشته است. یا پهلوان درویش محمد، همان‌گونه که فردی یتیم‌نواز و باتقوا بوده، شاعری توانا و سخندانی برجسته نیز به شمار می‌رفته است. نمونه‌های بارز فرهنگی این پهلوانان از دل کتب تاریخی شناسایی شد و یافته‌ها نشان داد که پهلوانان مورد نظر، هم از نظر ویژگی‌های فرهنگی و هم در عرصه پهلوانی و کشتی، جایگاه اسطوره‌ای داشته‌اند. هر یک از این پهلوانان، ویژگی‌های منحصربه‌فردی داشتند که در زمان خود زبانزد مردم بوده است.