شناختگرایی و ناشناختگرایی اخلاقی
نویسندگان
doi
http://doi.org/10.82550/ber.2024.1105403چکیده
یکی از مسائل بسیار مهم در حوزۀ مباحث معرفتشناختی اخلاق، امکان یا عدم امکان حصول شناخت اخلاقی است. ما در این مقاله به بررسی باورهای اخلاقی که از جنس گزاره ها هستند میپردازیم؛ منظور بررسی امکان صدق و کذب گزاره هایی است که برگرفته از امور واقع و یا بیان کننده امیال، گرایشها و ابراز احساساتاند و یا حتی از نوع دستوریاند. انسان ها اغلب توان انجام عمل اخلاقی را دارند؛ در حالیکه گاهی آنها حتی توانایی بیان یا استدلال درباره آن را هم ندارند. افراد درباره شناخت اخلاقی که دارند با اطمینان صحبت نمی کنند، در صورتیکه عمل اخلاقی را چه درست چه نادرست انجام می دهند. در بخش اول این مقاله درباره اطمینان و شهود افراد پیرامون شناخت و عمل اخلاقی بحث و بررسی می شود. در بخش دوم بحث پیرامون این موضوع است که شناختگرایی اخلاقی استدلال میکند که گزارههای اخلاقی بیانگر نوعی شناخت هستند و میتوانند واقعاً صادق یا کاذب باشند، اما درمقابل برخی از جریانهای فلسفی دیگر در حوزۀ اخلاق وجود دارند که امکان شناخت اخلاقی را مورد تردید قرار میدهند. و این جریان های فلسفی که در مقابل شناخت گرایی قرار دارند بعنوان ناشناخت گرایی و شک گرایی اخلاقی شناخته میشوند. به زعم ناشناختگرایان احکام و گزارههای اخلاقی باورهای ناظر بر امور واقع نیستند و قابلیت صدق و کذب ندارند. شکگرایان نیز گرچه میپذیرند که انسانها حقیقتاً واجد باورهای اخلاقی هستند، اما معتقدند که این باورها بهکلی ناموجهاند. در این مقاله موضوعات مطروحه مورد بحث و بررسی قرار میگیرند.