فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باستان‌شناسی در میبد بدون شناخت و درک دقیق از سیر تحول تاریخی و لایه‌های متعدد این کهن‌شهر امکان‌پذیر نخواهد بود. با توجه به نحوه شکل‌گیری میبد و ویژگی‌های خاص جغرافیایی آن، ناآگاهی از روند گاه‌نگاری می‌تواند مطالعات مرمت و معماری را تحت تأثیر قرار داده و نظم آن‌ها را مختل سازد. با این حال، مطالعات باستان‌شناسی در میبد همپای سایر حوزه‌های میراث فرهنگی رشد نکرده است. ابهام‌های فراوانی در زمینه باستان‌شناسی میبد، به‌ویژه در دوره اسلامی، وجود دارد. بررسی نتایج و دستاوردهای تحقیقات باستان‌شناسی در این منطقه می‌تواند به پرسش‌های کلان‌تری همچون سیر تحول و تطور ادوار فرهنگی و تاریخی و نیز مناسبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی میبد با دیگر حوزه‌های همجوار پاسخ دهد. روش این پژوهش بر استدلال منطقی استوار است و تلاش دارد با ایجاد انسجام میان داده‌های پراکنده، راهکارهایی برای بیش از دو دهه فعالیت‌های باستان‌شناسی در شهرستان میبد ارائه دهد. در برهه‌هایی، فعالیت‌های باستان‌شناسی در میبد پررنگ و چشمگیر بوده، اما گاه نیز برای مدت‌های طولانی هیچ‌گونه اقدامی در این زمینه صورت نگرفته است. شناسایی و مستندسازی مؤلفه‌های شکل‌گیری میبد در قالب مطالعات باستان‌شناسی باید به‌طور مستقل و با تکیه بر ابزارها و روش‌های تخصصی این حوزه انجام گیرد. تا پیش از این، باستان‌شناسی در میبد بیشتر به‌عنوان یک روند فرعی و در جهت فراهم‌کردن زمینه برای پژوهش‌های مرمتی مورد توجه قرار گرفته است. اکنون، با گذشت سال‌ها از آغاز مطالعات میراث فرهنگی در شهر تاریخی میبد، به نظر می‌رسد ضروری است که برای سایت‌های مهمی چون نارین‌قلعه، بیده، بارجین و دیگر محوطه‌های ارزشمند، برنامه‌های متنوع پژوهشی و مطالعاتی مبتنی بر باستان‌شناسی طراحی شود. همچنین، تدوین اطلس باستان‌شناسی شهرستان میبد با رویکرد تاریخی و فرهنگی و مقایسه آن با سایر مناطق کشور، به‌ویژه حوزه فلات مرکزی ایران، می‌تواند افق‌های تازه‌ای در این زمینه بگشاید. تکنیک‌های باستان‌شناسی مورد استفاده در میبد باید مبتنی بر واقعیت‌های میدانی، فرهنگی و اجتماعی این شهر باشد و تمرکز ویژه‌ای بر باستان‌شناسی شهری داشته باشد.