مطالعه روابط بین صفات زراعی و مرفولوژیکی در لاین های امید بخش برنج و گروه‎بندیآن‎ها با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره

نویسندگان

1 کار شناس ارشد بخش تحقیقات ژنومیکس، مدیریت پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه شمال کشور (رشت). پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران.

2 کارشناس ارشد ایستگاه تحقیقات برنج تنکابن

3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن

4 استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی (مشهد)

5 عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات برنج کشور (رشت)

doi
چکیده

این تحقیق با هدف تعیین عوامل موثر بر عملکرد دانه و بررسی روند بهبود صفات روی هفت لاین امید بخش برنج در موسسه تحقیقات برنج کشور معاونت مازندران (آمل) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا گردید. ضرایب همبستگی فنوتیپی و ژنوتیپی صفاتی مانند ارتفاع بوته، طول خوشه، وزن خوشه، تعداد دانه پر و مساحت برگ پرچم با عملکرد دانه مثبت و معنی‎دار بود. تجزیه رگرسیون نیز نشان داد که موثرترین صفات بر عملکرد دانه شامل وزن خوشه، تعداد کل پنجه و تعداد دانه پر می باشد. نتایج حاصل از تجزیه علیت بیانگر آن بود که صفات وزن خوشه و تعداد دانه پر به دلیل دارا بودن اثرات مستقیم زیاد بر عملکرد دانه می توانند به عنوان یک شاخص در جهت افزایش عملکرد دانه مطرح باشند. تجزیه خوشه ای به روش واریانس مینیمم وارد و با معیار فاصله اقلیدسی برای صفات مورد مطالعه، ژنوتیپ ها را به سه گروه مختلف تقسیم کرد. گروه دوم شامل لاین شماره 2 به دلیل داشتن مقادیر بالای عملکرد، ارتفاع بوته، تعداد دانه پر، طول خوشه، مساحت برگ پرچم و وزن خوشه به عنوان بهترین گروه انتخاب شد. بطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که مهم‎ترین عوامل موثر بر افزایش عملکرد برترین لاین های امید بخش برنج، بهبود وزن خوشه و دانه پر بوده است.