فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد و گسترش تصاعدی شهرها که با فعالیت‌های ناپایدار شروع شده و به کمبود منابع ضروری می‌انجامد، باعث آسیب شدید به زیست‌کره می‌شود. اگر مصرف بی‌رویه منابع در داخل و اطراف زیستگاه انسان باشد، باید این تمایلات به طور مرتب پایش شده و اقدامات لازم برای جلوگیری از بهره‌برداری بیهوده از منابع ارزشمند زمین انجام شود. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف پایش و پیش‌بینی تغییرات کاربری اراضی و بررسی روند گسترش فیزیکی شهر رودسر صورت پذیرفت. به همین منظور از تصاویر سنجنده‌هایETM+    TM  و OLI ماهواره لندست به ترتیب برای سال‌های 1997، 2010 و 2023 استفاده شد. تصاویر با استفاده از روش طبقه‌بندی نظارت‌شده به شش کلاس اراضی کشاورزی، اراضی باغی، اراضی شهری و ساخته شده، پوشش جنگلی، اراضی بایر و رودخانه طبقه‌بندی شدند. به منظور ارزیابی روند تغییرات کاربری اراضی از مدل LCM استفاده شد. سپس با استفاده از مدل CA-Markov نقشه پیش‌بینی‌شده سال 2023 با نقشه واقعی سال 2023 مورد مقایسه قرار گرفت و اعتبارسنجی مدل با مقادیر کاپای بالای 0.75 تأیید شد. نتایج حاصل از بررسی تغییر کاربری اراضی بین سال‌های 1997 تا 2023 نشان داد که از مساحت اراضی کشاورزی کاسته شده و به مساحت اراضی باغی، اراضی شهری و ساخته‌شده و نیز اراضی بایر افزوده شده است. پیش‌بینی تغییرات برای سال 2036 نیز ادامه روند کاهش را برای اراضی کشاورزی و روند افزایش را برای اراضی شهری و ساخته‌شده تعیین کرده و گسترش فیزیکی شهر را به سمت نواحی ساحلی نشان می‌دهد. با توجه به اینکه نتایج حاصله، اثرات قابل توجهی بر پایداری اقتصادی – اجتماعی و محیط‌زیستی منطقه دارد، از اینرو لازم است تا برنامه‌ریزان تصمیمات مدیریتی مناسبی را در راستای حفظ اراضی کشاورزی و کنترل توسعه شهری داشته باشند.