فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مهم‌ترین آثار باستان‌شناختی برجای‌مانده از دوره ساسانی آتشکده‌ها و بناهای معروف به چهارطاقی است که با اعتقادات مذهبی مرتبط است و بنا بر احترام و تقدس آتش در ایران باستان شکل گرفته‌اند و در زمره معماری مذهبی بشمار می‌آیند. در استان ایلام در شهرستان آبدانان در ششصد متری شرق روستای مولاب چهار بنا مربع شکل با پوشش گنبدی در نزدیکی هم  بدست آمده‌اند که تحت عنوان چهارطاقی  معرفی شده‌اند. این چهارطاقی‌ها در کنار قبرستان قدیمی مربوط به دوره اسلامی قرار دارند. از آنجایی‌ که چهار‌طاقی‌ها و آتشکده‌ها در کنار قبرستان کمتر گزارش شده‌اند. هدف این پژوهش معرفی چهار بنای موسوم به چهار‌طاقی مولاب به عنوان نمونه‌ای از بناهای شاخص کمتر شناخته شده غرب کشور به منظور شناخت کاربری آنهاست. این پژوهش توصیفی تحلیلی است که با روش استنادی با رویکرد تطبیقی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد مجموعه بناهای مولاب در مقایسه با چهار‌طاقی و آتشکده‌‌های استان فارس از نظر مصالح و تکنیک ساخت بهم شباهت دارند ولی تفاوت آنها در پلان است. چهار‌طاقی‌های مولاب از نظر الگوی ساختاری هیچ شباهتی با آتشکده‌های استان فارس ندارند از این‌رو نمی‌توان برای این مجموعه کارکرد آتشکده ای در نظر گرفت. از سویی در منابع مکتوب اوایل اسلامی از چهار‌‌طاقی‌هایی با کارکرد آرامگاهی نامبرده شده که بعدها در کنار آنها قبرستان‌های اسلامی شکل گرفته‌اند و  نمونه‌های مشابه آن در استان فارس، آمل و بوشهر گزارش شده‌ا‌‌ند. بدین ترتیب با مقایسه چهارطاقی‌های مولاب با این چهار‌طاقی‌ها می‌توان بیان کرد احتمالاً چهار‌طاقی‌های مولاب نیز در اواخر ساسانی کاربرد آرامگاهی داشته‌اند و هسته اصلی قبرستان دوره اسلامی به‌شمار می‌آید.