پاسخ ارقام هیبرید جدید ذرت علوفه ای به تنش خشکی با استفاده از شاخص های تحمل به خشکی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین- پیشوا، باشگاه پژوهشگران جوان، ورامین، ایران.

2 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، کرج، ایران

doi
چکیده

به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر عملکرد علوفه ارقام هیبرید جدید ذرت و ارزیابی شاخص های تحمل خشکی، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال 1388 اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل سه سطح آبیاری نرمال، تنش ملایم و تنش شدید (بترتیب آبیاری پس از 70 ،100 و130 میلی‎متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A) و فاکتور فرعی شامل 14 هیبرید ذرت بود. بر اساس عملکرد علوفه ژنوتیپ های مورد بررسی در شرایط نرمال و دارای تنش خشکی، شاخصبهره‎وری متوسط (MP)،شاخص میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص تحمل به تنشSTI) )، شاخص تحمل (TOL)، شاخص عملکرد (YI)، شاخص حساسیت به تنش SSI)) و درصد تغییر صفات محاسبه شد. تجزیه واریانس شاخص های تحمل به تنش خشکی و عملکرد علوفه نشان داد که فقط شاخص بهره وری متوسط در شرایط بدون تنش و تنش ملایم و شاخص های میانگین هندسی بهره وری و شاخص عملکرد در شرایط بدون تنش و تنش شدید معنی دار بودند. همبستگی شاخص های تحمل به خشکی و عملکرد هیبریدهای مورد بررسی نشان داد که در شرایط نرمال،تنش ملایم و تنش شدید، شاخص هایGMP و MP به عنوان بهترین شاخص ها برای تعیین ارقام متحمل به تنش کم آبی برای ارزیابی هیبریدهای مختلف ذرت مشخص شدند. با توجه به نتایج حاصل از این آزمایش، هیبریدهای K47/3-1-2-7-1-1-1×MO17 و KLM76004/3-2-1-1-1-1-1-1×K3544/1 با توجه به شاخص های مختلف به عنوان متحمل ترین هیبریدها به تنش خشکی شناسایی شدند.