تأثیر تنش فشردگی خاک بر تعادل عملکردی و تخصیص زی‌توده نهال زربین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استاد، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی اثر تنش کوبیدگی خاک بر تعادل عملکردی و تخصیص زی‌توده، رشد، ریشه‌دوانی و ویژگی‌های ریخت‏شناسی نهال زربین است. بذور با ویژگی­های ریخت­شناسی برتر تهیه و پس از کاشت در گلدان‌های پلاستیکی در خاک لومی تا لومی­رسی و رژیم رطوبتی ثابت، در شش سطح کوبیدگی مورد بررسی قرار گرفتند. خصوصیات مورفولوژی نهال­، رشد نهال و معماری (نسبت‌های تخصیص) نهال ثبت ­شدند. پاسخ‌های ریخت‏شناسی نهال از نظر میانگین با افزایش شدت فشردگی به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. روابط پاسخ­های ریخت‏شناسی و افزایش مقاومت به نفوذ خاک به‌صورت تابع درجه دوم کاهش یابنده ­است (05/0>P). رابطه افزایش مقاومت به نفوذ خاک و شاخص­های رشد نهال به‌صورت یک رابطه درجة دوم کاهنده است که در ابتدا مقدار آن زیاد و سپس کاهش می‌یابد. بهترین رابطۀ برازش داده­شده (2r) بین نسبت­های طول ریشه به وزن ریشه (0126/0)، طول ساقه به وزن ساقه (0841/0)، طول ریشه جانبی به طول ریشه اصلی (1716/0)، وزن ریشه جانبی به وزن خشک ریشه (2676/0)، نرخ زی­توده ریشه (0576/0)، وزن ریشه به وزن اندام‌های هوایی (0466/0)، نرخ زی­توده برگ (2426/0) و نرخ زی‌توده ساقه (0541/0) به‌صورت دوجمله­ای به­دست آمد. در واقع کوبیدگی خاک اثر بسزایی در آناتومی و ریخت‏شناسی ریشه­ها در مدت‌زمان رشد نهال­ها و رشد گیاهان داشته است.