نقشمایههای سنگمزار در ایران قرون میانه اسلامی: تحلیلی گونهشناختی و تطبیقی بر اساس مناطق جغرافیایی جنوبی، غربی و مرکزی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه باستانشناسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.
2 استادیار، گروه باستانشناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.
3 دانشجوی دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.
doi
https://doi.org/10.82101/aoi.2026.1229565چکیده
این مقاله با استناد بر پژوهش کتابخانهای، به بررسی پراکندگی مضامین نقوش قبوردوره میانۀ اسلام براساس پژوهشهای کتابخانهای میپردازند. با توجه به منابع قابل دسترس، ویژگیهای جغرافیایی و موقعیت استانها، نگارندگان حوزههای جغرافیایی را، جنوب شامل استان فارس؛ جنوب غرب شامل استان خوزستان، غرب شامل استانهای لرستان، ایلام، کرمانشاه، همدان و در بخش مرکزی استان اصفهان و چهارمحالوبختیاری طی دوران میانۀ اسلامی در نظر گرفتهاند. تمرکز اصلی مقاله بر گونهشناسی نقوش انسانی، حیوانی، گیاهی، اشیاء و نمادهای مذهبی و آیینی است که در قالب جداولی نیز ارائه شدهاند. نتایج این پژوهش مبتنی برتفاوت وشباهتهای اقوام مناطق جغرافیایی مذکور میباشد که بر اساس الگوی معیشت و اعتقادات مذهبی ارائه گردیده است. هدف از این پژوهش درک ایدههای ذهنی و تفکرات مردمانی با جغرافیای متفاوت از یکدیگر است واینکه مضامین قبور میتوانند تاثیر پذیرفته از مردمی باشند که در محدودههای جغرافیایی ذکر شده استقرار داشتهاند، علاوه بر این به اهمیت نگاه کلینگر در تحلیل نمادها و پرهیز از نسبتدادن مطلق برخی نقوش به مناطق خاص تأکید میشود.
