فهم واقعیت اجتماعی با تاکید بر نظریه حوزه های اجتماعی دِرِک لایدر
نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
http://doi.org/10.82550/ber.2025.1189051چکیده
فهم واقعیت اجتماعی، فهم شکلی از هستیشناسی اجتماعی است که مشخصات ساختارهای اساسی حیات اجتماعی را بیان میکند. هدف مقاله حاضر، فهم واقعیت اجتماعی از دیدگاه درک لایدر است. لایدر به عنوان یکی از متفکران حوزه نظریه اجتماعی با بحثی در مورد دوگانگیها در جامعهشناسی سعی میکند دوگانگی عاملیت - ساختار را به حوزههای تحلیلی کوچکتر تقلیل دهد و نشان دهد که چگونه این حوزههای زندگی اجتماعی بوسیله قدرت در زمان و فضا گسترده شدهاند. از نظر وی، هر چند ساختار و عاملیت از جهت تجربی بهم وابستهاند اما هر کدام حوزههای مستقل و جداگانهای به شمار میروند و واقعیت اجتماعی با شناخت این حوزهها و تفکیک آنها از یکدیگر قابل شناسایی است. مقاله حاضر، ضمن بررسی نظریه حوزههای اجتماعی لایدر، با استفاده از روش رئالیسم انتقادی که در جستجوی کشف مکانیسمهای مولد در پدیدههای اجتماعی است به نقد و بسط نظریه مذکور میپردازد و نشان میدهد که گرچه لایدر نیز مانند رئالیستهای انتقادی، واقعیت اجتماعی را پیچیده و چند لایه میداند اما در مورد مکانیسمهای مولد صحبتی به میان نمیآورد.