ماد و آشور از سقوطِ آشور و نینوا تا پایانِ شاهنشاهیِ آشور
نویسندگان
1
2
3
doi
https://doi.org/10.82101/AOI.2026.1218037چکیده
بنا به روایت سالنامهها و سایر منابع آشوری- بهویژه متون مربوط به شَلمَنَصر سوم- ماد(۱۱۰۰-۵۵۰پ.م) و آشور(۲۵۰۰-۶۰۵پ.م) در سال۸۳۷پ.م، به هم رسیدند و مناسبات و روابط بین آنها برقرار گردید که تا براُفتادن شاهنشاهی آشور توسط اتحادیه ماد (۶۰۵پ.م) ادامه داشت. مناسبات سیاسی- نظامی ماد و آشور، در دو بخش به انجام رسیده که بخش نخست از حدود۸۳۷-۶۲۷پ.م و بخش دوم از۶۲۷-۶۰۵پ.م، است و هدف این تحقیق بررسی و تحلیل بخش دوم است که مادها پس از مرگ آشور.بانیپال و ظهورِ ضعف و سُستی پادشاهی آشور، طی جنگهای مختلفی با آخرین پادشاهان آن (آشور.اتیل.ایلانی، سین.شار.ایشکون و آشور.اوبالیت دوم)- که حدود۲۰سال به درازا کشید- این دولت و کشور قدرتمند را برانداختند. جنگ شهرِ آشور، جنگِ سقوط نینوا، ویرانی نینوا، مُهرِ پایانی بر ویرانگریهای آشور، جنگِ نخستِ حَرّان و سقوط این شهر، جنگِ دومِ حَرّان و آخرین پایداریهای شکنندهی آشور و جنگِ کارکَمیش (کارخَمیش) و پایانِ آشور، عناوینی هستند که مناسبات ماد و آشور، درسالهای پایانی عمرِ این شاهنشاهی را نشان میدهند. با این بیان سئوال اصلی تحقیق این است که مناسبات سیاسی- نظامی ماد با آشور در دوره ۲۰ساله آخرین پادشاهان آشور، چگونه ترسیم میشود؟ از آنچه گذشت و بر پایهی روایتها، اسناد و شواهد تاریخی، نتیجه گرفته میشود که مادها(اتحادیه ماد) به رهبری پادشاهِ نامدارِ خویش هووَخشَترَه(کیاکسار)، توانستند به کمک بابل، با کشمکشهای گوناگون و با تحمیلِ پنج جنگ پیدرپی به آشور(ازحدود۶۲۷-۶۰۵پ.م)، در نهایت انقراض این پادشاهی را به نامِ خویش ثبت نمایند.