بررسی ارتباط عادت رشد ژنوتیپهای جو با عملکرد دانه و برخی صفات زراعی در منطقه سردسیر دیم مراغه
نویسندگان
1 به ترتیب عضو هیأت علمی و کارشناس ارشد اصلاح نباتات مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مراغه، ایران.
2 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد میاندوآب، میاندوآب، ایران.
3 به ترتیب عضو هیأت علمی و کارشناس ارشد اصلاح نباتات مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مراغه، ایران.
doi
چکیده
این مطالعه به منظور ارزیابی تیپ رشد 259 ژنوتیپ جو موجود در آزمایشهای مقایسه عملکرد دیم ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه و بررسی ارتباط آن با برخی صفات زراعی (تعداد روز از کاشت تا ظهور سنبله و رسیدگی فیزیولوژیکی دانه، دوره پر شدن دانه، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه)، طی دو سال زراعی 1385-1383 انجام شد. ژنوتیپهای مورد بررسی بر اساس عادت های رشدی زمستانه (با فراوانی16/62%)، بینابین (با فراوانی44/15%) و بهاره (با فراوانی4/22%) تقسیم بندی شدند. آزمایش بصورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج مقایسات میانگین به روش t تعدیل شده (´t) نشان داد که بین ژنوتیپهای با عادت رشد زمستانه و بینابین و همچنین بین ژنوتیپ های زمستانه با بهاره از نظر عملکرد دانه در سطح احتمال 1% آماری وجود دارد، ولی تفاوت عملکرد دانه بین ژنوتیپهای با عادت رشد بینابین و بهاره معنیدار نبود. بیشترین میانگین عملکرد دانه متعلق به ژنوتیپهای بهاره (2893 کیلوگرم در هکتار) بود. ضریب همبستگی معنیدار و منفی بین عادت رشد با صفات عملکرد دانه و وزن هزار دانه و عملکرد با وزن هزاردانه در ارقام بهاره مشاهده شد. همچنین ضرایب همبستگی بین عادت رشد با صفات تاریخ ظهور سنبله، تاریخ رسیدگی فیزیولوژیکی و ارتفاع بوته منفی و معنیدار بدست آمد که نشاندهنده پابلندی و دیررسی ژنوتیپهای بهاره بود. وجود همبستگی مثبت و معنیدار بین عملکرد دانه با ارتفاع بوته (531/0 =r) حاکی از بالا بودن عملکرد دانه در ژنوتیپهای پا بلند در شرایط خشکی پایان فصل رشد شایع در منطقه بود.