فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنوع زیستی با مجموعه متعددی چالش‌ها روبروست که مدیریت آن را دشوار می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش‌های مدیریت تنوع‌زیستی در منطقه حفاظت‌شده سرخ‌آباد استان زنجان صورت گرفت. این مطالعه با استفاده از یک رویکرد کیفی و بکارگیری روش‌شناسی نظریه داده بنیاد انجام شد. نمونه‌ای از مشارکت‌کنندگان متشکل از 15 نفر از کارشناسان اداره کل حفاظت محیط زیست،  اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان از طریق روش نمونه‌گیری نظری و گلوله برفی انتخاب گردیدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند گردآوری شدند. با استفاده از نرم افزار Nvivo10، چالش‌های مرتبط با مدیریت تنوع‌زیستی در منطقه ابتدا از طریق سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند که منجر به شناسایی 92 مفهوم، 38 مقوله اولیه، 22 مقوله اصلی و 9 مقوله کانونی گردید. سپس روابط بین چالشهای کانونی ترسیم شد. نتایج نشان داد تهدید و از بین رفتن تنوع‌زیستی تحت تأثیر مستقیم و غیر مستقیم عوامل مختلفی است که عبارتند از: راهبردها و سیاست‌های ضعیف کشور در مدیریت تنوع زیستی؛ ضعف منابع انسانی، مالی و فیزیکی سازمان‌های مسئول حفاظت از تنوع زیستی؛ عدم بکارگیری مدیریت یکپارچه و مشارکتی در مدیریت تنوع زیستی؛ ضعف دانش، نگرش و نظام ارزشی جامعه روستایی در مورد تنوع زیستی؛ کشاورزی و بهره‌برداری ناپایدار از منابع طبیعی توسط جامعه روستایی؛ بهره‌برداری ناپایدار و مداخله افراد خارج از جوامع روستایی؛ و اقدامات ناپایدار سازمان‌های بیرونی است. همچنین نتایج نشان داد، از بین رفتن تنوع زیستی رابطه دوسویه با دیگر مخاطرات طبیعی و بحران‌های محیط زیستی داشته و هر دو تحت تأثیر عوامل ذکر شده هستند.