بررسی تطبیقی مؤلّفه‌های مقاومت در رمان «أدرَکَهَا النّسیان» و «ارمیا»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی ، دانشگاه آزا اسلامی ،واحد کرج،ایران.

2 استادیار زبان و ادبیات عربی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج،ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.30495/bahar.2023.703126
چکیده

اثر ادبی متعهّد و جاودانه، هنری است که در خدمت دفاع از آرمان‌­ها و ارزش­‌های دینی- انسانی قرار گیرد. بیداری اسلامی از ابعاد مهم ادبیّات جنگ و پایداری است و ایستادگی در برابر بیدادگری‌ها و نظام‌های ظالم در تاریخ همۀ ملّت‌ها و جوامع دیده می‌شود. هنگامی‌ که یک ملّت به مبارزه با عوامل استبداد داخلی یا تجاوز بیگانگان برمی‌خیزد از سروده‌ها و نوشته‌هایی بهره می‌گیرد که موضوع اصلی آن دعوت به مبارزه و پایداری در برابر بیدادگران است و این آثار در حوزۀ ادبیّات مقاومت گنجانده می‌شود. این جستار با استفاده از رمان «ادرَکَهَا النّسیان» نوشتۀ سناء الشعلان و رمان «ارمیا»، اثر رضا امیر­خانی، در تلاش است مؤلّفه­ های مقاومت را در آثار هریک از نویسندگان فوق‌الذّکر مورد بررسی قرار دهد. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی در ابتدا به توضیحاتی در مورد دو رمان می ­پردازد و سپس مؤلّفه­ های مقاومت را در دو اثر تبیین و تحلیل می‌کند. نتیجه تحقیق نشان می‌­دهد موضوع رمان «أدرَکَهَا النّسیان»، به مباحثی مانند آوارگی، فقر، ذلّت، نا­امیدی، ظلم‌­ستیزی و شهادت­ طلبی اشاره دارد. امّا رمان «ارمیا»، که یک رمان در زمینة دفاع ­مقدّس است، به موضوعات شهادت­ طلبی، دفاع از مقدّسات، یاری جستن از امامان، ایثارگری، تفاوت نسل پیش از جنگ و بعد از آن می ­پردازد؛ همچنین تفاوت­ هایی در سطح این دو رمان مشاهده می­ گردد که مربوط به نوع بیان نویسنده و مؤلّفه ­های موجود است.