فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر با توجه به وضعیت رودخانه حبله رود در بازه پایین‌دست روستای بن-کوه در استان سمنان و احتمال وقوع سیل و خسارات ناشی از آن و در معرض بودن عناصر متعدد و باارزش واقع در سیلابدشت،  با استفاده از مدل عددی CCHE2D ،  نقشه خطر سیل با دوره بازگشت 100 ساله به‌عنوان سیل مبنا تهیه شد. هدف از انجام این پژوهش، تعیین پهنه سیل مبنا و مشخص کردن مناطق در معرض خطر در راستای مدیریت ریسک سیل است. بدین منظور، ابتدا داده‌های موردنیاز برای اجرای مدل در منطقه موردمطالعه از قبیل نقشه بزرگ‌مقیاس توپوگرافی تهیه‌شده و مشخصات جریان (سرعت و عمق) اندازه‌گیری شد و سپس شبکه محاسباتی تنظیم شد. واسنجی مدل به‌منظور ارائه بهترین برآورد مدل ابتدا از طریق انتخاب شبکه برتر و سپس با تغییر ضریب زبری انجام شد. صحت سنجی شبیه‌سازی انجام‌شده با مقایسه نتایج برآوردی مدل با مقادیر برداشت‌شده سرعت و عمق جریان در سه مقطع در طول بازه انجام شد. خطای مدل برای پارامتر سرعت جریان، با شاخص‌های RMSE و MAE به ترتیب برابر084/0 و 41/7 درصد برآورد شد. با توجه به نقشه خطر سیل با دوره بازگشت 100 ساله مشخص شد که  عمدتاً مناطقی که دارای کاربری‌های باغ، زراعت، مرتع و مسکونی هستند زیر پوشش سیل 100 ساله قرار خواهند گرفت و تقریباً 18 درصد منطقه در طبقه خطر متوسط و زیاد قرار خواهد داشت. انتقال ‌یافته‌های این تحقیق به جوامع محلی به‌صورت نقشه و نمایش وضعیت قرارگیری کاربری‌های مختلف در پهنه سیل 100 ساله می‌تواند در ارتقاء آگاهی و ادراک آن‌ها از خطر سیل بسیار مؤثر باشد.