گزیدهای از لطایف نیایش از نگاه صائنالدّین ابنترکه و دیگر حکیمان الهی
نویسندگان
1 استاد گروه عرفان اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2 دانشیار گروه عرفان اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
3 دانشجوی دکترای عرفان اسلامی و اندیشۀ امام خمینی(ره)، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
doi
10.30495/bahar.2023.703138چکیده
صائنالدّین ابن ترکه ادیب، عارف و حکیم قرن 8 و 9 (ه.ق) در نسخۀ خطّی خود به نام اسرارالصّلوه نکات لطیف و جذّابی را در مورد راز ستایش و نیایش با معبود بیان کرده است. وی جلوههای زیبای تمامی ابعاد مختلف رازآلود نیایش را به طور گسترده و بر خلاف رویّۀ گذشتگان به زبان فارسی نگاشته است. بدینمنظور در بین نسخههای متعدّد این رساله، صحیحترین آنها گزینش شده و در دیگر آثار ادیبان و حکیمان اعمّ از فارسی و عربی این موضوع دنبال و بررسی شده و در این مقال به بخشهایی از این رساله به اختصار اشاره میشود ولی از طرح مباحث رازآلود و پیچیده در مورد علم حروف و دیگر اصطلاحات پیچیدۀ عرفانی صرف نظر شده است. به نمونههایی از نگاه بزرگان ادب و حکمت در سیر تاریخی آثار آنان اشارتی رفته که البتّه قطرهای از دریای ژرف، زیبا و عاشقانه در این زمینه است. از آنجا که رسالۀ ایشان، یکی از ذخایر ارزشمند متون فارسی به شمار میرود؛ نگارنده معرّفی آن را به فرهیختگان وعلاقهمندان در این عرصه ضروری دانسته و بر این باور است که امثال این متنهای فاخر در ادبیّات کهن این سرزمین پاسخ دقیق و عمیقی به نیاز نسل جدید برای بر قراری انس و الفت با خویشتن خویش خواهد بود. بنابراین تلاش و جدیت پژوهشگران را میطلبد که لطایف رازهای نیایش را از امثال این متن ها استخراج کرده تا انسان گم گشتۀ عصر جدید در سرگردانی انفجار اطّلاعات، هویّت خویش را در درک ضروریترین نیازهای فطری خویش یابد و رابطۀ معنوی و باطنی فراموش شدۀ خود را با معبودش استحکام و لذّت و آرامش حقیقی را تجربه نماید.
