پایش شوری خاک در راستای تخریب سرزمین با کمک تکنیک های سنجش از راه دور (مطالعة موردی استان ایلام)

doi
10.22111/jneh.2020.32471.1590
چکیده

شور شدن خاک‌ها از فرآیندهای غالب تخریب زمین در مناطق خشک و نیمه خشک بشمار می‌آید و یکی از مهمترین مشکلاتی است که باروری خاک را در نقاط مختلف جهان با مشکل جدی مواجه کرده است. در این مطالعه در اولین قدم، نمونه‌های خاک برداشت و کار پیش پردازش روی تصاویر لندست، با تشخیص بهترین ترکیب باندی (باند های 7-5-2) صورت گرفت. از شاخص‌های سنجش از دوری مختلف شوری مانند NDSI (شاخص شوری نرمال شده)، BI (شاخص روشنایی) و SI (شاخص شوری) برای نقشه برداری شوری خاک منطقه مورد مطالعه استفاده شده است. همچنین اندازه گیری های آزمایشگاهی هدایت الکتریکی ( EC ) و اسیدیته خاک ( PH ) نیز روی نمونه‌های خاک انجام شده است. در این راستا مقادیر سه شاخص شوری NDSI, BI, SI برای سال‌های 2017، 2015، 2010، 2005، 2000 در محیط نرم افزار ENVI و GIS محاسبه شد و مناطق دارای شوری با رنگ قرمز در نقشه خروجی در محدوده مورد مطالعه نمایش داده شد. بر اساس نتایج حاصله از تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای  زمین‌های دارای خاک شور به علل مختلفی از جمله (مجاورت با سازند گچساران، آبیاری شدن با آبهای زیرزمینی شور، جنس خاک و لم یزرع بودن اکثر زمین‌ها در منطقه و ...) به طور صد در صد در غرب و جنوب غرب استان ایلام ( در زیر حوضه‌های مهران، موسیان-آبدانان، دشت عباس غربی – شرقی و مولاب) واقع هستند. با توجه به بازدید‌های میدانی و نمونه‌برداری خاک جهت آزمایش از مناطق مختلف استان ایلام نیز مشخص شد که فقط مقادیر PH در زیر حوضه مهران، جنوب دهلران و پایین دست سد سیمره بالای 5/8 بوده که نشان دهنده‌ی قلیایی و سدیمی ‌بودن خاک این مناطق است. نتایج آزمایشگاهی EC و PH نمونه‌های خاک تا حدودی نتایج تجزیه و تحلیل‌های سنجش از دوری بدست آمده از داده‌های ماهواره‌ای در منطقه مورد مطالعه تایید می‌‌کند.