تأثیر شرایط اقلیمی شهر اهواز بر تحصیل دانش آموزان با استفاده از شاخص‌های زیست اقلیمی

نویسندگان

1 دانشیارگروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا ، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا ،واحد اهواز ،دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

5 استادیار گروه شهرسازی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.22131/sepehr.2024.2025234.3071
چکیده

افزایش بازدهی آموزشی و یادگیری دانش آموزان در شرایط محیطی سازگار با فیزیولوژی بدنی آنان امکان پذیر است. بخش عمده این فرایند در محیطی به نام مدرسه شکل می‌گیرد. درنتیجه، وجود هرگونه شرایط نامطلوب و ناسازگار درمحیط فیزیکی آموزش، به‌شدت بر یادگیری مطلوب دانش آموز تأثیر می‌گذارد. هدف این تحقیق بررسی شرایط زیست‌اقلیمی شهر اهواز در دوره تحصیلی و میزان مطلوبیت و یا نامطلوبی این شرایط برای آموزش است. به همین منظور پس از استخراج داده‌های اقلیمی(دما، رطوبت نسبی، بارش، ساعات آفتابی و باد) شهر اهواز در یک دوره 22 ساله (2022-2000 ) ، با استفاده از دو شاخص زیست‌اقلیمی گیونی و اولگی و شاخص زیست‌اقلیمی -  معماری ماهانی دوره‌های مطلوبی و نامطلوبی آسایش در ماه‌های مختلف سال استخراج شد. همچنین با استفاده از شاخص اقلیم – معماری ماهانی، الگوی مناسب جهت‌گیری و معماری شهر اهواز بر اساس شرایط اقلیمی این شهر استخراج شد. نتایج این تحقیق نشان داد، در سه ماه آبان، بهمن و اسفند شرایط زیستی برای دانش آموزان در طول روز مطلوب است. در دو ماه آذر و دی‌، هوا در طول روز برای دانش آموزان سرد است.چهار ماه باقیمانده سال تحصیلی(مهر، فروردین، اردیبهشت و خرداد) هوا گرم و گاه داغ است. با توجه به شرایط دمایی و سایر عناصر اقلیمی حاکم در شهر توصیه می‌شود الگوی معماری مدارس به سمت الگوی زمستانه سوق پیدا کند. به‌عبارت‌دیگر الگویی طراحی شود که بتواند حداکثر استفاده را از تابش و نور خورشید برای ایجاد آسایش زمستانه فراهم نماید. بنابراین جهت‌گیری رو به جنوب مناسب‌ترین جهت‌گیری برای مدارس است. با توجه به پرهزینه بودن سازگاری الگوی معماری با شرایط تابستانه و حذف یا تعدیل تابش ورودی به داخل کلاس‌ها و ایجاد سرمایش برای خنک کردن کلاس‌ها، رعایت الگوی زمستانه در مدارس اهواز مناسب‌ترین الگو است.