پژوهشي درکارکرد ارتباطات غیرکلامی در شعر فروغ فرخزاد

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی و ادبیات تطبیقی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران.

doi
چکیده

بخش قابل ملاحظه¬اي از ارتباطات ميان انسان‌ها براساس رفتارهاي غيركلامي شكل مي‌گيرد و بسياري از مفاهيم ارتباطي در تعاملات ميان فردي و يا عمومي به واسطه‌ نگاه‌ها، اشارات، حالات چهره، لباس‌ها و ... مبادله مي‌شو‌د؛ تا جایی‌که به سخن صاحب‌نظران تنها 7 درصد ارتباطات با ارتباطات کلامی صورت می‌گیرد و بقیه فرایند ارتباطی بر عهده ارتباطات غیرکلامی یا همان زبان بدن می‌باشد که صادق ترین نوع ارتباط است. ارتباطات غیرکلامی که اهمیت آن بر هیچ کس پوشیده نیست در متن ادبی به طور عام و شعر به طور خاص کارکرد مهم¬تری داشته و نیاز به بررسی و کندوکاو کارکرد آنها در سخن شاعران دارد؛ چراکه شعر به عنوان یک رسانه¬ سرشار از نشانه¬های گوناگون از جمله همین نشانه‌های غیرکلامی است. پژوهش پیش رو با هدف تأکید بر اهمیت ارتباطات غیرکلامی در فرایند خلق معنا، انتقال پیام و مهم¬تر از آن القای درونیات، احساسات و اندیشه‌های شاعران، کارکردهای شش¬گانه ارتباطات غیرکلامی را در شعر فروغ به روش توصیفی تحلیلی و به شیوه استقرایی، واکاوی و گزارش نموده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فروغ خود از کارکرد ارتباطات غیرکلامی آگاه بوده و به فراخور موقعیت‌های مختلف، آگاهانه و ناخوداگاه از آن بهره برده است. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که بیشترین کارکرد ارتباطات غیرکلامی در شعر فروغ به ترتیب کارکرد جایگزین، تکمیل و تأیید و نقض و کمترین کارکرد، کارکرد تکرار بوده است.