فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخداد بیابان ‌‌‌‌ زایی با حذف پوشش گیاهی، منجر به ایجاد آثار نامطلوبی از قبیل فرسایش و تخریب اراضی و نیز تشدید سیلاب ‌‌‌‌ ها شده و پیامدهای زیست محیطی نامطلوبی را به دنبال دارد. به منظور بررسی اثر خصوصیات خاک ‌‌‌‌ شناسی بر پتانسیل بیابان ‌‌‌‌ زایی مخروط افکنه-های مشرف به ارتفاعات حلقه دره و جارو (منطقه اشتهارد، استان البرز)، نخست اقدام به تهیه‏ی نقشه‏ی طبقات شیب، کاربری اراضی و زمین شناسی کاربردی با هدف ایجاد واحدهای همگن و تعیین خصوصیات خاک شد، به ‌‌‌‌ طوری ‌‌‌‌ که از طریق روی ‌‌‌‌ هم قرار دادن و تقاطع این نقشه‏ها با لایه شبکه ‌‌‌‌ ای ایجاد شده به ‌‌‌‌ وسیله برنامه جانبی ET GeoWizards در نرم ‌‌‌‌ افزار ArcGIS 10.3 ، نقشه‏ی واحدهای کاری حاصل شد. در این تحقیق سه شاخص حساسیت ‌‌‌‌ پذیری نسبت به فرسایش، شوری و نفوذپذیری خاک در نظر گرفته شد که در نهایت هر یک به ‌‌‌‌ صورت نقشه‏ای طبقه‏بندی شده، ارایه گردیدند. در این تحقیق، نمونه برداری خاک با هدف ایجاد نقشه ‌‌‌‌ های شوری (159 نمونه) و نفوذپذیری (174 نمونه) در منطقه تحقیق به انجام رسید. سپس اقدام به محاسبه وزن معیارها و نیز نسبت سازگاری با کاربرد روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ( AHP ) شد. در این تحقیق از روش FUZZY SAW به منظور تعیین پتانسیل و اولویت بندی گزینه ‌‌‌‌ ها استفاده شد، به ‌‌‌‌ طوری ‌‌‌‌ که پس از تعریف اعداد فازی مثلثی مربوط به عبارات زبانی در دو طیف چهار و هفت ‌‌‌‌ گانه، اقدام به محاسبه شاخص ارجحیت گزینه ‌‌‌‌ ها گردید. بر اساس نتایج به ‌‌‌‌ دست آمده، دامنه تغییرات مقادیر ارجحیت گزینه ‌‌‌‌ ها مبتنی بر روش AHP-FUZZY SAW برای عبارت ‌‌‌‌ های زبانی چهار و هفت ‌‌‌‌ گانه به ترتیب از 254/0 تا 889/0 و 236/0 تا 903/0 متغیر است. نتایج تحقیق مبتنی بر طیف چهارگانه نشان ‌‌‌‌ داد که 18/74 درصد (77/4245 هکتار) از منطقه دارای پتانسیل بیابان ‌‌‌‌ زایی کم و 82/25 درصد (67/1477 هکتار) دارای پتانسیل بیابان ‌‌‌‌ زایی خیلی زیاد است. نتایج تحقیق مبتنی بر طیف هفت ‌‌‌‌ گانه نیز نشان ‌‌‌‌ داد که 18/74 درصد (77/4245 هکتار) از منطقه دارای پتانسیل بیابان ‌‌‌‌ زایی کم، 78/9 درصد (53/559 هکتار) دارای پتانسیل بیابان ‌‌‌‌ زایی زیاد و 04/16 درصد (14/918 هکتار) دارای پتانسیل بیابان ‌‌‌‌ زایی خیلی زیاد است.