سبک شناسی نسخه خطی انیس الطالبین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

doi
چکیده

آثار ادبی هر ملت، آینۀ تمام نمای فرهنگ و تمدن آن ملّت است که بیانگر عواطف انسانی، مسائل روانی و درونی و نشان دهندۀ هنرهای کلامی و در نهایت ایجاد روح التذاذ ادبی است. بر این اساس یکی از شیوه­های توجه به هویت و شناسنامۀ وجودی جوامع، جمع­آوری و تدوین نسخ خطی و برنامه­ریزی دقیق برای شناسایی و معرفی این آثار است. با وجود تلاش­های بسیاری که در سدۀ اخیر برای معرفی و تصحیح گنجینۀ غنی ادبیات منظوم و منثور فارسی صورت گرفته­ است، چه بسا شاعران و نویسندگان توانمندی که هنوز آثارشان در پردۀ خمول و گمنامی باقی مانده ­است و این آثار نفیس در گوشه و کنار کتابخانه­های مختلف در زاویۀ نسیان و فراموشی است. رسالۀ انیس­الطالبین محمّد بن محمود فارس، از آثار نفیس دورۀ صفوی است که تاکنون تصحیح و چاپ نگردیده­ است. لذا نگارندگان بر آن شدند تا در این پژوهش، ضمن معرفی این اثر، به بررسی عناصر و مؤلفه­های سبکی آن بپردازند و درجۀ اعتبار و اصالت نثر این نویسنده تبیین گردد. بررسی این اثر نشان­دهندۀ آن است که محمّد بن محمود فارس نویسنده­ای تواناست و به ساخت و بافت کلام اهمیّت زیادی داده­ است. صورخیال، لغات و مضامین عربی، کنایات، استعارات، مرادفات، تکلّفات و تصنعات که در دیگر آثار و متون این دوره دیده می­شود، در این اثر نیز به وضوح مشهود است و با توجه به این که تاکنون پژوهشی که به بررسی مؤلفه­های سبک­شناختی رسالۀ انیس­الطالبین بپردازد، صورت نگرفته است؛ از این رو انجام پژوهش حاضر ضروری است.