فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از شاخصه‌های اصلی درونمایه‌های شعری شاعران به‌کارگیری اطلاعات علمی گوناگون است. بخش مهمّی از این مفاهیم علمی، مربوط به دانش پزشکی است که نقش جالب‌توجّهی را در آفرینش‌های ادبی بر عهده داشته و با تحلیل این مضامین بسیاری از ابهامات لغوی و زبانی موجود در آثار رفع می‌گردد. این پژوهش به بررسی دانش پزشکی ایرانی در غزلیات حکیم رکنا کاشانی می‌پردازد. پژوهش حاضر بر آن است تا زمینه‌های درک صحیح مفاهیم سروده‌های شاعر را فراهم کند، جایگاه دانش پزشکی را در اشعارش نشان دهد، صاحب‌نظران علم پزشکی را به مطالعۀ آثار ادبی و بهره‌گیری از یافته‌های پزشکی گذشتگان ترغیب نماید و سبب احیای میراث گرانبهای فرهنگی و ادبی کشور شود. در این پژوهش بعد از ذکر کلیّات تحقیق و مباحث مقدماتی، با مطالعۀ اشعار، ابیات مرتبط با مضامین پزشکی استخراج و دسته‌بندی و تحلیل شده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و براساس مستندات کتابخانه‌ای است. نتایج نشان می‌دهد، حکیم رکنا در اشعار خود، برای غنی‌سازی مطالب و بیان مفاهیم، از دانش پزشکی ایرانی بهره برده و به مباحث پزشکی شامل: انواع بیماری‌ها، راه‌های تشخیص بیماری، شیوه‌های درمانی، ادوات، مشاغل، اندام‌ها، اصطلاحات عمومی و باورهای عامیانۀ طبّی اشاره داشته است. به‌علاوه حکیم رکنا مضامین طبّی را دست‌آویزی برای مقاصد ادبی خود قرار داده و با به‌کارگیری آرایه‌های ادبی ازجمله: تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز دست به آفرینش‌های ادبی زده و بر غنای ادبی اشعارش افزوده است.