ماهیت فقهی و حقوقی دعاوی پیشگیرانه
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه رازی، کرمانشاه؛ واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 دانشجوی دکتری، حقوق خصوصی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه فقهی دعاوی پیشگیرانه و بایستههای تقنینی آن است. روش توصیفی-تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که خداوند در سوره عصر به لزوم اقدامات پیشگیرانه در خصوص عدم بروز خسارت توصیه کرده است. در عین حال بنای عقلا به ممانعت از اقدامات زیانبار توصیه نموده است. پیام مستقیم قاعده لاضرر آن است که به هر طریق ممکن میبایست مانع از بروز ضرر و خسارت شد. قواعد تسبیب و اتلاف نیز به لزوم انجام هر فعلی که مانع بروز خسارت میباشد، توصیه نموده است. بنابراین، میبایست دعوای پیشگیرانه جبران خسارت را بهشرط منطقی بودن احتمال بروز خسارت توسط خوانده، به رسمیت شناخت. قوانین موضوعه نیز بهصورت جزئی به این مورد اشاره کردهاند، لیکن رویه دقیقی برای این مهم تصور نیست. لذا، به استناد اصل 167 قانون اساسی و تفاسیر فقهی مربوطه میتوان نظام قضائی را به شناسایی این نوع دعاوی ملزم دانست.
