نگاهی به رمان «خاله‌بازی» اثر بلقیس سلیمانی با رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی پی یر گیرو

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

2 گروه زبان وادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاداسلامی، زنجان، ایران.

3 ، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

doi
چکیده

یکی از برجسته‌ترین زیرشاخه‌های نظریه نشانه‌شناسی، رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی است. این رویکرد با تبین نشانه‌ها، معانی نهفته در آن‌ها را آشکار سازد و بر نشانه‌های هویت، آداب و معاشرت تکیه دارد. ازآنجاکه متون ادبی به‌ویژه رمان بستری مناسب و گسترده برای بازتاب نشانه‌هاست این مقاله در پی آن است که بر اساس مطالعات کتابخانه­ای و اسنادی - تحلیلی به بررسی رمان اجتماعی خاله‌بازی بپردازد و برای رسیدن به اهداف خود از رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی پی یر گیرو بهره می گیرد. بافته های این جستار می تواند دریچه ای نو از واقعیت‌های اجتماعی و زندگی به روی خوانندگان خود بگشاید. هدف این مقاله نزدیک‌تر کردن خواننده به مقصود و منظور نویسنده در رمان یادشده است. مهم‌ترین سؤالات تحقیق این است که بسامد این نشانه‌ها و رمزگان های به‌کاررفته در این رمان چگونه است و تا چه حدی توانسته است واقعیت‌های اجتماعی را بازتاب دهد؟ این رمان به نظر می‌رسد برای بررسی نشانه شناختی، به‌ویژه مطالعۀ نشانه‌های اجتماعی بر پایه نظریه پی یر گیرو از ظرفیت خوبی برخوردار باشد؛ زیرا نویسنده با بهره­گیری آگاهانه از انواع رمزگان مانند هویت، آداب معاشرت، خوراک، پوشاک و ... مسائل و ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی دوره معاصر را در فضای داستان طرح کرده­ و توانسته­ است با استفاده از شیوه­های گوناگون ارتباط کلامی و غیرکلامی، در نمایش دقیق هویت و موقعیت اجتماعی شخصیت‌های داستان و کمک به درک بهتر مخاطب از وضعیت اجتماعی موردبحث، توفیق یابد.