فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هنر داستان‎نویسی در ایران،بخصوص در آثار برخی از نویسندگان معاصر ایرانی آمیخته با صناعات شعری است و زبان داستان به زبان شعر نزدیک می‎شود. این ویژگی را هم در کاربرد موسیقیایی زبان از جانب برخی نویسندگان می‎توان دید و هم کاربرد عناصر بیانی چون تشبیه و استعاره و کنایه و .... در این میان گلشیری از نویسندگانی است که با کاربرد بسامد بالای تشبیه، به آثار خود بالاخص داستان‎های کوتاه‎اش، رنگی از شاعرانگی زده است. او در بسیاری موارد کارکردهایی چون حسی کرن امور ذهنی، تقریر حال مشبّه، فضاسازی، توصیف شخصیت و ...بر تشبیهاتش حمل کرده و به این شکل از این عنصر شعری در جهت بیان هنری استفاده کرده است. تشبیهات او خاستگاه‎های متفاوتی دارد و غالبا نو است و گاه کلیشه ای و برگرفته از سنّت. پژوهش حاضر، به بررسی و تحلیل «تشبیه» در «نیمۀ تاریک ماه» که مجموعۀ داستان‎های کوتاه گلشیری است پرداخته و با روش توصیفی-تحلیلی،کارکردها، خاستگاه و کهنگی و نو بودن تشبیهات در این اثر را کاویده است. نتیجۀ پژوهش حاضر نشان از بسامد بالای عنصر بلاغی تشبیه در این اثر گلشیری داشته است و نویسنده از این طریق هم وجه زیبایی‎شناسی اثر را غنا بخشیده و هم با حمل کارکردهای مختلف بر تشبیه به خوبی از عهدۀ فضاسازی و توصیف شخصیت و عینی کردن امور ذهنی برآمده است. تشبیهات او غالبا حاصل تجربۀ فردی اوست و این عامل نیز بر بلاغت کلام او افزوده است. عناصر زمان و پدیده‎های نوظهور و عناصر طبیعت نیز مهم‎ترین خاستگاه‎های تشبیه در این اثر گلشیری می‎باشد.