بررسی جایگاه زن در بوستان سعدی با رویکرد هرمنوتیکی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مشهد ،دانشگاه آزاد اسلامی،مشهد،ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور،دانشگاه آزاد اسلامی ،نیشابور،ایران

3 گروه زبان و ادبیات فارسی ،واحد مشهد ،دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد،ایران

doi
چکیده

در آثار عرفانی و تعلیمی ادبیات فارسی باورهای فرهنگی و اجتماعی ایرانیان بازتاب یافته است. در این باورها زنان جایگاه ویژه‌ای دارند. مباحث امور زنان و نقد ادبی از زیرشاخه‌های مطالعاتی نوع جامعه‏شناسی ادبیات است. در آثار ادبی فارسی نگاه نسبت به زنان متفاوت است. این پژوهش با رویکردی توصیفی‌ـ‌ تحلیلی و روش کیفی کتاب‌خانه‌ای، به بررسی جایگاه زن در اثر برجسته ادب فارسی بوستان سعدی پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، تحلیل مفاهیم مرتبط با زن در این آثار از منظر هرمنوتیکی است؛ رویکردی که با تمرکز بر لایه‌های معنایی، بافت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی، امکان فهمی عمیق‌تر از متون را فراهم می‌سازد. داده‌های پژوهش از منابع معتبر ادبی، فلسفی و دینی گردآوری شده و با روش یادداشت‌برداری و تحلیل نظری مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در بخش تحلیل، اشعار مرتبط با زنان در بوستان با توجه به زبان نمادین، ساختار روایی و زمینه‌های فرهنگی زمانه‌ی مؤلف، تفسیر شده‌اند. در بوستان، سعدی نگاهی اخلاقی و اجتماعی به زن دارد و او را موجودی شریف و دارای عقل و احساس معرفی می‌کند. با این حال، بوستان سعدی تحت تأثیر باورهای رایج دینی و اجتماعی زمان خود می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جایگاه زن در بوستان سعدی، پیچیده، چندلایه و وابسته به نوع نگاه مفسر است و تحلیل هرمنوتیکی می‌تواند ابعاد پنهان و متنوع این جایگاه را آشکار سازد.