تحلیل اشعار اجتماعی عارف قزوینی براساس مؤلفه‌های پوپولیسم

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی ، بناب، ایران

3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

doi
چکیده

ؤدورة مشروطه که دورة بیداری ایرانیان بود. نتیجه‌اش نگاه تازه به جهان و جامعه بود. در این دوره به‌جهت ورود نشانه‌های تجدَد از غرب و حرکات سیاسی و اجتماعی که درکشور رخ داد، مضامین سیاسی در شعر اجتماعی به‌طور چشمگیری افزایش یافت. جنبشی اجتماعی به‌نام «پوپولیسم» در دهة 1870 در بین روشنفکران روسیه پدید آمده بود که کم­کم اندیشه­های این جنبش به نقاط دیگر جهان منتشر شد. درواقع پوپولیسم روشی سیاسی بود که از حقوق و علایق مردم عامّه دربرابر گروه نخبه یا روشنفکر طرفداری نشان می­داد. ادیبان و اندیشمندان جهان از اندیشه‌های این جنبش در آثارشان بهره برده‌اند.  شاعران و نویسندگان عصر مشروطه نیز، تحت تأثیر ادبای جهان، و با مشاهدۀ اوضاع نابسامان کشور، از آموزه‌های پوپولیسم استفاده کردند و  سعی بر آگاهی مردم داشته و برای بهبـود اوضـاع جامعه تلاش می­کردند عارف قزوینی از جمله شاعرانی بود که در اشعارش تعصّب خود را نسبت به ایران نشان داد و در بیداری جامعه گام مؤثری برداشت. در این جستار به روش توصیفی ـ تحلیلی جنبه­های گوناگون تفکّرات پوپولیستی در اشعار اجتماعی عارف قزوینی مورد تحلیل قرار گرفته است نتایج تحقیق بیانگر آن است که نویسنده اهداف و نگرش‌های پوپولیسم را به صورت مثبت و تأثیرگذار درجهت رفع مشکلات مردم و رسیدن به عدالت اجتماعی به کار برده­است