فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخداد زلزله در کشور باعث تخریب شهرها و روستاهای زیادی شده است. وقوع زمین لرزه‌های شدید در منطقه مورد مطالعه (دو زمین لرزه به بزرگی 6.4 و 6.3 ریشتری در تاریخ 23 آبان 1400 در نزدیکی شهر فین استان هرمزگان) و وجود گسل های فعال (اصلی زاگرس و تراستی زاگرس) در مجاورت شهر حاجی آباد می توانند باعث تخریب سازه ها و تلفات جمعیتی در این شهر شوند. بنابراین، هدف از انجام این تحقیق ارزیابی خطرپذیری لرزه‌ای، آسیب‌پذیری سازه‌ای و جمعیتی شهر در اثر وقوع زمین لرزه احتمالی است تا نواحی آسیب‌پذیر در برابر خطرات زمین‌لرزه مشخص شوند. به منظور اجرای این تحقیق داده‌های زمین‌شناسی، توپوگرافی و آب شناسی و داده‌های جمعیتی از سازمان‌های مرتبط در محدوده شهر حاجی‌آباد جمع‌آوری و  بر اساس مطالعات میدانی تعداد سازه‌ها و نوع سازه در هر محله برداشت شد. سپس نقشه پراکندگی سازه‌ها و نوع آن‌ها ترسیم شد. در مرحله بعد این داده‌ها در سامانه GIS آماده سازی و با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره مانند روش فرآیند تحلیلی شبکه‌ای (ANP) و روش منطق فازی (Fuzzy Logic) اولویت بندی و وزن‌دهی شدند. زیر معیارهای زمین‌شناسی شامل: فاصله از گسل، ضخامت آبرفت و جنس خاک و رسوبات؛ آب شناسی شامل: عمق آب‌های زیرزمینی و توپوگرافی شامل: شیب و بی‌نظمی توپوگرافی هستند. پس از وزن‌دهی این معیارها و زیر معیارهای هر یک با استفاده از روش ترکیب وزنی خطی (WLC) تلفیق شده، نقشه خطرپذیری زمین لرزه سناریو با بزرگی 7.1 ریشتر در شهر تولید شد. نتایج نشان می‌دهد 3.68 کیلومتر مربع از وسعت شهر در محدوده خطرپذیری خیلی زیاد قرار دارد. سپس با استفاده از روش های ارزیابی آسیب پذیری سازه ای و منحنی های شکنندگی توسعه یافته در ایران میزان تخریب سازه ها در شهر مورد ارزیابی قرارگرفت که مشخص شد در اثر وقوع زلزله‌ای به بزرگی 7.1 ریشتر، حدود 80 درصد ساختمان‌های موجود در شهر دچار تخریب بالای 70 درصد شده و حدود 11000 نفر از جمعیت شهر نیز دچار جراحت شدید یا کشته خواهند شد. نتایج این تحقیق می‌تواند کارشناسان و برنامه‌ریزان شهری را در حوزه مدیریت شهری و مدیریت بحران برای اجرای سیاست‌های کلان کاهش خطر زمین‌لرزه، ارتقا آمادگی در برابر وقوع زمین‌لرزه و اولویت‌بندی مقاوم‌سازی سازه‌ها در این شهر یاری رساند.