ناحیه تأثیر جاده‌های جنگلی درجه سه بر فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 دانشجوی دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تعیین تأثیر جاده­های جنگلی درجه سه بر فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی پوشش گیاهی تیپ ممرز-راش در جنگل خیرود نوشهر انجام شد. 36 خط‌نمونه به ‌طول 100 متر (در هر دامنه خاک­ریزی و خاک­برداری 18 خط­نمونه) از حاشیة جاده­ تا درون جنگل انتخاب و در طول هر خط­نمونه، هشت قطعه­نمونه به ابعاد 2×1 متر در فواصل صفر متری (حاشیة جاده)، پنج، 10، 15، 20، 30، 45 و 100 متری برداشت شدند. فاصلة اثرگذار جاده­ها روی درصد فراوانی خانواده­های گیاهی تا پنج متر نمایان بود، زیرا پس از این فاصله، درصد فراوانی دو خانوادة Fagaceae و Betulaceae به­صورت غالب در می­آید و خانواده­های Rosaceae، Cyperiaceae، Aceraceae و Poaceae، به­عنوان خانواده­های نورپسند، درصد حضورشان کاهش می­یابد. تأثیرگذاری جاده روی شکل زیستی تا فاصله پنج­متری نمایان است، زیرا از این فاصله به بعد کامه­فیت­ها حضور ندارند و شکل زیستی غالب منطقه از همی­کریپتوفیت به فانروفیت تغییر می­یابد. جاده­های مورد بررسی تا فاصلة پنج‌متری بر پراکنش جغرافیایی پوشش گیاهی تأثیر دارد، زیرا از این فاصله به بعد از درصد فراوانی کروتیپ نیمه­­جهان­وطنی و جهان­وطنی به­نسبت زیادی کاسته می­شود و بر درصد عناصر چند­ناحیه‌ای و اروپا-سیبری افزوده می­شود.