بررسی نحوه تلخیص تذکره عطار توسط حاجی بابای قزوینی در تذکره کلام الملوک
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد نجف آباد،دانشگاه آزاد اسلامی ،نجف آباد،ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
doi
چکیده
تذکره کلام الملوک، اثر حاجی بابای قزوینی است که در سده یازدهم هجری تألیف شده و دارای 324 صفحه است. بخشی از این نسخه برداشت دوبارهای از تذکره اولیای عطار است که قریب نیمی از مشایخ آن را ذکر کرده است. از آن جایی که این نسخه منحصر بـه فرد تاکنون تصـحیح نشده و از اهمیـت و ارزش بسیـاری برخوردار بـوده و بعد از گذشت سالها هنوز به جامعه ادبی معرفی نشده است، احیا و تصحیح آن ضروری است. در این پژوهش مقابله تذکره اولیای عطار (تصحیح رینولد آلن نیکلسون) با تذکره کلامالملوک صورت گرفته است که مؤلف متن را به شیوهای خاص تلخیص کرده و به نظر میرسد نسخهای غیر از نسخههای موجود تذکره عطار در دست داشته است که اینک از سرنوشت آن اطلاعی در دست نیست. از اختلافات دو تذکره میتوان به، اضافه کردن معنی عبارات فارسی و عربی، معنی کردن واژگان ثقیل، اضافه کردن برداشت خویش، آوردن ابیاتی متناسب با موضوع، جابجایی مطالب، آوردن مطالبی در رابطه با قرآن خواندن و ذکر و خلاصه کردن برخی حکایات نام برد. همچنین با توجه به ناشناس بودن شاعر برخی ابیات موجود در متن، میتوان اینگونه ابیات را به خود او یا پسرش نسبت داد.
