تکرار، خصیصۀ بارز سبکی تأثیر تبریزی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد سلماس

doi
چکیده

از جملۀ مباحث مهم ادبی که در هنگام مطالعۀ دواوین شعرای سبک هندی بیشتر از هر مبحث ادبی دیگر خود نمایی می کند، تکرار است. تکرار، از خصایص بارز سبکیِ شعرای سبک هندی، نظیر تأثیر تبریزی است. در هیچکدام از سبک های شعر فارسی به اندازه سبک هندی، صورت های مختلف تکرار، از کلمه تا کلام، به کار نرفته است. تکرار در اشعار تأثیر، به تأسی از صائب و همنوا با دیگر شعرای سبک هندی، به جهت دستیابی به معنی و مضمون جدید«معنی بیگانه» به چندین صورت قابل مشاهده و بررسی است: 1. تکرار یک کلمه یا یک ترکیب خاص؛ 2. تکرار قافیه؛ 3. تکرار یک مصراع کامل؛ 4. تکرار یک بیت کامل؛ 5. تکرار یک درون مایۀ مشخص؛ 6. تکرار جفت های گردان. در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اکثر صورت های تکرار، در دیوان اشعار تأثیر، در محدودۀ غزلیّات، متفرّقات و رباعیّات، به ترتیب از اوّل تا آخر و با ذکر شمارۀ صفحه استخراج شده و با آوردن شواهد مثالی از شعرای هم سبک شاعر، بررسی و تحلیل شده است. نتیجۀ پژوهش اینکه در اشعار تأثیر، به تأسی از صائب تبریزی و همنوا با دیگر شعرای هم سبک خویش، تکرار، از بسامد بسیار بالاتری بر خوردار است.