مطالعۀ مروری پیرامون مفهوم «شبه¬سلاح» در قوانین ایران و آراء دادگاه¬ها
نویسندگان
1 استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
doi
10.71660/aqojap.2023.11211199061چکیده
واژه «شبهسلاح» در تبصرۀ مادۀ ۲ قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز در نظام تقنینی کیفری ایران وارد شده است. از ابتدای تصویب این قانون در خصوص مفهوم شبهسلاح آن بحثها و گفتگوهایی در مجامع حقوقی وجود داشته و دارد. هدف این پژوهش آن است با تدقیق و تامل در متن قانون و با توجه به آراء و رویههای قضایی سعی در شناسایی مفهوم شبهسلاح نماید. روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی است. از جمله نتایج پژوهش این است که از نظر قانونگذار کیفری ایران؛ شبهسلاح به وسایلی گفته میشود که: به دلیل شباهت ظاهری و کاربردی، میتوانند به منظور سوءاستفاده و اقدام مجرمانه جایگزین سلاح گرم شوند، از قبیل انواع کلتهای گازی ساچمهزن و تولید صدا و انواع اسلحه صوتی با فرکانسهای مختلف. رویکرد سختگیرانه و البته لازم و ضروری قانونگذار کیفری ایران را بر آن داشته است که صرف «مشابهت» و «کاربرد» و «قابلیت جایگزینی» را برای جرمانگاری شبهسلاح کافی بداند. براساس آرای اصداری از برخی دادگاهها نیز سلاحی که « صرفا برای تولید صدا » مورد استفاده قرار گرفته است به عنوان مصداقی از شبهسلاح موضوع تبصرۀ مادۀ 2 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات بیان شده است. همچنین «اقتضای سوءاستفاده و اقدام مجرمانه» برای مجازات کافی دانسته شده است چرا که طبق قانون عنصر مادی این جرم «صرف نگهداری» است و استفاده از آن شرط نشده است.
