راهکارهای اعتبار بخشی به اخبار ضعیف اصطلاحی در نگره فقهی آیه‌الله العظمی سید محمدسعید حکیم (ره)

نویسندگان

1 : استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث. دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.71660/aqojap.2024.2309-1656
چکیده

با تقسیم‌بندی حدیث به 4 گونه صحیح، حَسن، موثّق و ضعیف، شمار قابل توجهی از تراث روایی در زمرۀ احادیث ضعیف اصطلاحی قرار خواهند گرفت. براین اساس، دانشوران متقدم و شماری از متأخران در صدد بر آمدند تا روشی دیگر برای مواجهه با اخبار پی‌ریزی نمایند. در این روش که به مسلک وثوق صدوری شهره است، قرائنی مورد توجه قرار می‌گیرند که در پذیرش اعتبار یا عدم اعتبار حدیث نقش‌آفرین هستند. مرحوم آیه‌الله العظمی سید محمدسعید طباطبایی حکیم نیز در قامت یکی از فقیهان معاصر در نگاشته‌های خویش، ضوابطی را در این باره به کار بسته است. این پژوهش با بهره از منابع کتابخانه‌ای و به روش توصیفی- تحلیلی در پی کشف روش‌های مواجهه آن فقید سعید با اخبار ضعیف اصطلاحی با رویکرد اعتباربخشی بدانهاست. برای این منظور، در گام نخست، قرینه‌های مورد نظر و دلایل اعتبار آنها از منظر دانشوران مسلمان تبیین شده‌ است. در گام پسین، مبانی نظری حضرت آیه‌الله حکیم دربارۀ هریک از آنها تشریح شده است. و در نهایت در ذیل هر بخش، نمونه‌های متناسب با بحث از میان نگاشته‌های اصولی، فقهی، کلامی و تاریخی معظم له یاد شده است.